YTL Merhaba

Paradan altı sıfır atılmasıyla birlikte 1 Ocak 2005'te kullanıma girecek yeni banknot ve kuruşların halka tanıtılmasına Başbakan Recep Tayyip Erdoğan şöyle bir sunuşla başlıyor:

'Bugün burada Türkiye'nin adeta büyük bir rüyası gerçekleşiyor. Bugün Türkiye'deki istikrar ve güven ortamı en açık biçimde tescillenmiş oluyor'.

İşte Yeni Türk Lirası

Yeni Türk Liraları ve Yeni Kuruşlar 1 Ocak 2005 tarihinde tedavüle çıkarılacak.

En düşük madeni para 1 Yeni Kuruş olacak. Madeni paralar, 1, 5, 10, 25, 50 Yeni Kuruş ve 1 Yeni Lira’dan oluşacak. Banknotlar ise 1, 5, 10, 20, 50 ve 100 YTL olarak basılacak.

Halen kullanılan banknot ve madeni paralar 2005 yılının sonuna kadar geçerli olacak. 2005 yılında 1 yıl boyunca hem bugünkü Türk Liraları hem de Yeni Türk Liraları birlikte tedavül edecek.

Türk Lirası banknotlar 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren tedavülden kaldırılacak ancak, bu tarihten itibaren 10 yıl boyunca sadece Merkez Bankası (Merkez Bankası Şubesi bulunmayan yerlerde T.C. Ziraat Bankası) tarafından değiştirilecek.

2006 yılından sonraki bir tarihte 'Türk Lirası' ibaresinin başına konulan 'Yeni' ibaresi kaldırılarak tekrar TL’ye dönülecek.

Paradan sıfır atılmasının döviz kurları veya faizler üzerinde, olumlu veya olumsuz bir etkisi yapması beklenmiyor.

Düzenlenecek etiket ve tarife listeleri, 1.1.2005-31.12.2005 tarihleri arasında, TL ve YTL üzerinden ayrı ayrı gösterilecek. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenler cezalandırılacak.

YTL’ye geçiş aşamasında bazı banknot ebatlarında kısmen farklılık yapılacak. Euro banknotlarda olduğu gibi, en küçük kupürden en büyük kupüre kadar tüm kupürlerde boyut farklılığına gidilecek.

Banka hesapları 1 Ocak 2005 tarihi itibariyle Yeni Türk Lirası’na dönüştürülecek. Uluslararası para kodlarına ilişkin ISO-4217 standardı kapsamında YTL’nin uluslararası para kodu, 'TRY 949 2' olarak belirlendi.

Sahtecilikle mücadele

YTL'ye geçişte 50 ve 100 YTL'lerin çıkarılacağı dikkate alındığında, banknotların güvenlik önlemlerinin kontrol edilmesi daha da büyük önem kazanıyor.
Banknotlarda sahteciliğin ortaya çıkarılacağı, uluslararası standartlarda halka yönelik çok sayıda güvenlik özellikleri bulunmakta.

Tanıtım kampanyasında halkın bu özellikler hakkında bilgilendirilmesi için yoğun çalışma yapılacak. Yapılan değerlendirmelerde, açıklanacak güvenlik önlemlerinden 3'ünün kontrol edilmesiyle sahte banknotlar rahatlıkla tesbit edilebiliyor.

Güvenlik Özellikleri

Banknotların güvenlik özellikleri, halka yönelik ve para ile ilgili mesleklerde çalışanlara yönelik güvenlik özellikleri olmak üzere iki ana grup altında toplandı.

Halka yönelik güvenlik özellikleri, filigran, kabartma baskı, renk değiştiren mürekkep, emniyet şeridi, bütünleşik görüntü, gizli görüntü olarak sıralanıyor.

Banknotlarda en etkili güvenlik özelliklerinden biri olan filigran, ışığa tutulduğunda görülebiliyor. Banknotların ön yüzünde bulunan filigran, Atatürk portresinin küçüğünden ve kupür değerinden oluşuyor.

1, 5, 10 ve 20 YTL banknotlarda aynı Atatürk portresi, 50 ve 100 YTL banknotlarda ise farklı Atatürk portresi yer alıyor.

Ön yüzünden ışığa tutulduğunda portrelerin sağ alt köşesinde kupür değerini belirten rakamların yer aldığı görülebiliyor.

Kabartma baskı, parmakla dokunulduğunda hissediliyor ve banknotların ön yüzünde değişik yerlerde bulunuyor. Atatürk portresi, banknot değerini belirten rakamlar ve ''Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'' ibaresi kabartma baskının en fazla hissedildiği yerler...

Renk değiştiren mürekkep, banknotların ön yüz sağ tarafında bulunan ve farklı açılardan bakıldığında altın sarısından yeşile dönen motifler olarak yer alıyor. Her bir banknot için farklı olan motifler içinde sadece 1 YTL banknotta renk değiştiren mürekkep bulunmuyor.

Emniyet şeridi, YTL banknotlarının arka yüzünde kesik gümüşi çizgilerden oluşan, ışığa tutulduğunda düz bir hat şeklini alan ve üzerinde TCMB harfleri bulunan önemli bir güvenlik özelliği olarak yer alıyor.

Bütünleşik görüntü, banknotların ön veya arka yüzü ışığa tutulduğunda, diğer yüzdeki parça ile birbirini tamamlayan amblem ve motiflerden oluşuyor. 100 ve 50 YTL'de ''TC'', 1 ve 20 YTL'de TCMB amblemi, 10 YTL'de lale motifi, 5 YTL'de ise topaç şekli oluşuyor.

Gizli görüntü, banknotların ön yüzünde, banknotun yatay konumda ve göz hizasında ışığa tutulması halinde görülebilen ''TC'' harfleri veya ''ayyıldız'' dan oluşuyor.

5 YTL'de ayyıldız, diğerlerinde TC harfleri gizli görüntü olarak banknotların ön yüzünde yer alıyor.

İkinci grupta yer alan ve para ile ilgili mesleklerde çalışanlara yönelik güvenlik özellikleri ise banknot kağıdı, kılcal lifler, floresan etkili motifler, floresan etkili seri ve sıra numaraları, mikro yazılar olarak sıralanıyor.

Bu güvenlik özelliklerinden banknot kağıdı, kılcal lifler ve floresan etkili motifler, ultraviyole ışık altında banknotların ön yüzüne bakıldığında çıplak gözle görülemeyen farklı bir görüntü olarak ortaya çıkıyor.

Tüm banknotlarda kağıdın parlamadığı, mat olduğu, kılcal liflerin mavi ve kırmızı parladığı, 100, 50, 20 ve 10 YTL banknotlarda kırmızı renkte meşalelerin parladığı, 5 YTL banknotta ise sarı zeminin parladığı görülebilir.

Banknotların arka yüzüne ultraviyole ışık altında bakıldığında ise seri ve sıra numaraların kırmızı ve yeşil renkte parladığı görülebilir.

Bu özelliklerden sonuncusu olarak, YTL banknotların ön yüzünde büyüteçle okunabilen mikro yazılar bulunuyor.

TL İle YTL arasındaki fark

Bir yıl süreyle birlikte dolaşımda olacak olan TL ve YTL banknotlar arasındaki fark, portre filigran, elektrotip filigran, emniyet şeridi, seri ve sıra numarası, kabartma baskı özelliklerinde bulunuyor.

Ayrıca, özel olarak, 10 YTL'de renk değiştiren mürekkep motifi, 1 YTL'de banknot uzunluğu farklılıkları var.

YTL banknotlardaki portre filigranı, TL banknotlardaki portre filigranına oranla daha büyük.
TL banknotlarda bulunmayan elektrotip filigran, tüm YTL banknotlarda yer almakta ve banknot değerinin rakamlarla gösterilmesinden oluşuyor.

TL banknotlarda emniyet şeridi ön yüzde, YTL banknotlarda ise arka yüzde yer alıyor. TL banknotlarda seri ve sıra numaraları ön yüzde, YTL banknotlarda ise arka yüzde bulunuyor.

TL banknotlarda, 1 Milyon TL hariç, her iki yüzde kabartma baskı bulunmakta, YTL banknotlarda ise sadece ön yüzde yer alıyor.

Ayrıca, 10 Milyon TL banknotta bulunan renk değiştiren mürekkep motifi, 10 YTL banknotta değiştirildi.

1 YTL banknotun uzunluğu 1 Milyon TL'ye göre 4 mm kısaltılarak 156 mm yapıldı.

Ne önlemler alındı?

YTL'ye geçişte banknotların daha kolay tanınması ve karışıklığa neden olunmaması için, aynı satın alma gücüne sahip küpurlerin hem TL, hem de YTL için benzer renk ve tasarımlara sahip. Görme özürlü ve görme bozukluğu olan vatandaşlar için de, YTL'lerde ilave ayırt edici özelliklere yer verildi.

Görme özürlü vatandaşlar için en önemli ayırt edici unsur, banknot küpurları arasında boyut farkları yaratılması. Yeni küpur 50 ve 100 YTL'lerde boyut farkı bulunuyor. İleriki zamanlarda YTL'deki 'yeni' ibaresi kalkacak ve tüm küpurlarda böyle bir farklılık yaratılması sağlanacak.

Görme engelliler için YTL

Tüm diğer gelişmiş ülke banknotlarında olduğu gibi, YTL banknotlarda da görme engellilere yönelik iki temel banknot özelliği bulunuyor, bunlar, banknotların gerçekliğini tespit etmek için kullanılan kabartma baskılar, diğeri de banknotlar arasındaki boyut farklılıkları olarak belirtiliyor.

Buna göre, YTL banknotların ön yüzlerinde, birden fazla bölgede parmakla dokunulduğunda hissedilebilen kabartma baskılar bulunuyor.

Bu baskılar, Atatürk portresi, banknotun değerini gösteren rakam ve yazılar, ''Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'' ibaresi ve diğer motiflerden oluşuyor.

1, 5, 10 ve 20 YTL banknotlarda tek tip kullanılan Atatürk portresi, 50 ve 100 YTL banknotlarda değiştirilerek, farklı bir Atatürk portresi kullanıldı.

Banknotun değerini gösteren rakamların kabartma olması, 1 ve 5 YTL'nin tek haneli, 100 YTL'nin ise üç haneli olması, banknotların birbirinden ayırt edilmesine yardımcı bir başka özellik olarak tanımlandı.

YTL banknot kağıtları, yüzde 100 pamuktan imal edilmiş olmaları nedeniyle, günlük hayatımızda kullanılan kağıt malzemelerden farklı konumda bulunuyor.

Banknotlar elle tutulduğunda ''tok'' hissedilir ve kısa kenarlarından elle tutulup sallandığında farklı ses veriyor. Bu özellik de banknotların gerçekliğini tespit etmede kullanılıyor.

Madeni paraların ön yüzündeki rakamlar, el teması ile ayırt edilebilir özellik taşıyor. Paraların büyüklükleri ve ağırlıkları, değerleri doğrultusunda artıyor.

Arka yüzdeki Atatürk rölyefi de elle temasla ayırt edilebiliyor. 50 Yeni Kuruş ve 1 Yeni Türk Lirası farklı iki metalden oluşmakta, metaller arasında ayrım çizgisi bulunuyor. Bu da ayırt edici diğer bir özellik olarak sıralanıyor.
İşte yeni banknot ve madeni paraların özellikleri...

YTL kupürlerinin özellikleri

Paradan 6 sıfırın atılmasının ardından 1 Ocak 2005 tarihinde tedavüle sürülecek olan Yeni Türk Lirası banknotlar, 1, 5, 10, 20, 50 ve 100 YTL kupürlerinden oluşuyor.

Merkez Bankası Banknot Matbaası Genel Müdürü Ümit Fındıkoğlu'nun verdiği bilgiye göre, banknotlar arasında en küçük değer olan 1 YTL'nin, tüm banknotlarda olduğu gibi ön yüzünde Atatürk portresi, arka yüzünde ise Atatürk Barajı bulunuyor. Ön yüzünde Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ile Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Sedef Ayalp'in imzalarının bulunduğu 76x156 mm boyutlarındaki 1 YTL banknotun hakim rengi bordo ve mavi...

5 YTL'nin arka yüzünde Anıtkabir görüntüsü yer alıyor. Ön yüzünde Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ile Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Şükrü Binay'ın imzaları bulunuyor. Boyutları 76x 162 mm olan banknotların hakim rengi yeşilimsi ve kahverengi olarak saptandı.

10 YTL'nin arka yüzünde Piri Reis'in Dünya Haritası bulunuyor. Ön Yüzünde Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ile Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Salih Fatih Özatay'ın imzaları yer alıyor. Boyutları 76x 162 mm olan banknotların hakim rengi kırmızı olarak belirlendi.

20 YTL'nin arka yüzünde Efes Antik Kenti bulunuyor. Ön yüzünde Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ile Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Erdem Başçı'nın imzaları yer alıyor. Boyutları 76x 162 mm olan banknotların hakim rengi yeşil...

50 YTL'nin arka yüzünde Kapadokya tasarımı yer alıyor. Ön yüzünde Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ile Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Sedef Ayalp'in imzaları bulunan, 81x 152 mm boyutlarındaki banknotun hakim rengi ise turuncu... 100 YTL'nin arka yüzünde İshakpaşa Sarayı'nın görüntüsü bulunuyor. Ön yüzünde Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ile Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Şükrü Binay'ın imzaları bulunuyor. Boyutları 81x 158 mm olan banknotların hakim rengi koyu mavi olarak saptandı.

6 sıfır at YTL olsun

1 YTL

1 YTL banknotun uzunluğu 1 Milyon TL'ye göre 4 mm kısaltılarak 156 mm yapıldı. Diğer banknotlarda ön yüz sağ tarafta farklı açılardan bakınca altın sarısından yeşile dönen motifler varken, 1 YTL'de renk değiştiren mürekkep bulunmuyor. Banknotun ön ve arka yüzü ışığa tutulduğunda diğer yüzündeki parça ile birbirini tamamlayan TCMB amblemi var.
1 YTL = 1 milyon TL

5 YTL
Banknotun ön ve arka yüzü ışığa tutulduğunda diğer yüzündeki parça ile birbirini tamamlayan topaç şekli oluşuyor. Yatay konumda göz hizasında ışığa tutulduğunda oluşan gizli görüntü 5 YTL'de ay-yıldız, diğer banknotlarda TC harfleri.
5 YTL = 5 milyon TL

10 YTL
Banknotun ön ve arka yüzü ışığa tutulduğunda diğer yüzündeki parça ile birbirini tamamlayan lale motifi var. Arka yüzünde şu andaki 10 milyon TL'lik banknotlarda olduğu gibi Piri Reis'in Dünya Haritası bulunan 10 YTL'nin ön yüzünde de Merkez Bankası Başkanı ve Başkan Yardımcısı Prof.Dr. Salih Fatih Özatay'ın imzaları bulunuyor. Boyutları 76 x 162 milimetre.
10 YTL = 10 milyon TL

20 YTL
Banknotun ön ve arka yüzü ışığa tutulduğunda diğer yüzündeki parça ile birbirini tamamlayan TCMB amblemi var. 20 YTL'nin arka yüzünde 20 milyon TL'lik banknotlarda olduğu gibi Efes Antik Kenti'nin resmi yer alıyor. Ön yüzünde de Merkez Bankası Başkanı ile Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Erdem Başçı'nın imzaları bulunuyor. 76 x 162 milimetre boyutunda.
20 YTL = 20 milyon TL

50 YTL
Arka yüzünde Kapadokya tasarımı bulunuyor. Ön yüzünde Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ile Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Sedef Ayalp'in imzaları var. 81 x 152 mm boyutlarında. Hakim rengi turuncu. Banknotun ön ve arka yüzü ışığa tutulduğunda diğer yüzündeki parça ile birbirini tamamlayan TC amblemi var.
50 YTL = 50 milyon TL

100 YTL
Arka yüzünde İshakpaşa Sarayı'nın görüntüsü bulunuyor. Ön yüzünde Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ile Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Şükrü Binay'ın imzaları var. 81x 158 mm boyutlarında. Hakim rengi koyu mavi. Banknotun ön ve arka yüzü ışığa tutulduğunda diğer yüzündeki parça ile birbirini tamamlayan TC amblemi var.
100 YTL = 100 milyon TL

4 sıfırı at YKr. olsun

Madeni paralar

Bütün kuruşların arka yüzünde Atatürk rölyefi yer alıyor.

1 YTL'nin çapı 26.15 mm, kalınlığı 1.95 mm, ağırlığı 8,500 gr. Kenarı aralıklı tırtıllı olan 1 YTL'nin ön yüzünde ayyıldız, tedavül değeri, baskı yılı olan 2005, arka yüzünde çevresinde ''Türkiye Cumhuriyeti'' yazısı, ortada daire içinde Atatürk'ün yan profil rölyefi bulunuyor.

50 Kuruş'un çapı 23.85 mm, kalınlığı 1.95 mm, ağırlığı 7,000 gr. Kenarı aralıklı iri şekilde tırtıllı olan 50 Kuruş'un ön yüzünde ayyıldız, tedavül değeri, baskı yılı olan 2005, arka yüzünde, çevresinde ''Türkiye Cumhuriyeti'' yazısı, ortada daire içinde Atatürk'ün papyonlu profil rölyefi yer alıyor.

25 Kuruş'un çapı 21.50 mm, kalınlığı 1.90 mm, ağırlığı 5,300 gr. Kenarı tırtıllı olan 25 Kuruş'un ön yüzünde ayyıldız, tedavül değeri, baskı yılı olan 2005, arka yüzünde, çevresinde ''Türkiye Cumhuriyeti'' yazısı, ortada daire içinde Atatürk'ün ön cephe profil rölyefi bulunuyor.

10 Kuruş'un çapı 19.25 mm, kalınlığı 1.70 mm, ağırlığı 3,850 gr. Kenarı düz olan 10 Kuruş'un ön yüzünde ayyıldız, tedavül değeri, baskı yılı olan 2005, arka yüzünde, çevresinde, ''Türkiye Cumhuriyeti'' yazısı, ortada daire içinde kalpaklı Atatürk rölyefi yer alıyor. 5 Kuruş'un çapı 17 mm, kalınlığı 1.70 mm, ağırlığı 2,950 gr. Kenarı düz olan 5 Kuruş'un ön yüzünde ayyıldız, tedavül değeri, baskı yılı olan 2005, arka yüzünde, çevresinde, ''Türkiye Cumhuriyeti'' yazısı, ortada daire içinde Atatürk rölyefi bulunuyor.

1 Kuruş'un çapı 17 mm, kalınlığı 1.65 mm, ağırlığı 2,700 gr. Kenarı düz olan 1 Kuruş'un ön yüzünde ayyıldız, tedavül değeri, baskı yılı olan 2005, arka yüzünde, çevresinde, ''Türkiye Cumhuriyeti'' yazısı, ortada Atatürk rölyefi yer alıyor.

1 YKr. = 10 bin TL
Çapı:
17 milimetre
Kalınlığı:
1,65 milimetre
Ağırlığı:
2,7 gram

5 YKr. = 50 bin TL
Çapı:
17 milimetre
Kalınlığı:
1,70 milimetre
Ağırlığı:
2,95 gram

10 YKr. = 100 bin TL
Çapı:
19,25 milimetre
Kalınlığı:
1,70 milimetre
Ağırlığı:
3,85 gram

25 YKr. = 250 bin TL
Çapı:
21,50 milimetre
Kalınlığı:
1,90 milimetre
Ağırlığı:
5.3 gram

50 YKr. = 500 bin TL
Çapı:
23,85 milimetre
Kalınlığı:
1,95 milimetre
Ağırlığı:
7 gram

1 YTL = 1 milyon TL
Çapı :
26,15 milimetre
Kalınlığı:
1,95 milimetre
Ağırlığı:
8,5 gram

YTL'ler Merkez Bankası şubelerine dağıtıldı

YTL ile birlikte halen kullanılan banknot ve madeni paraların da 2005 sonuna kadar geçerli olacak. 2005'de hem mevcut paralar hem de YTL'ler tedavülde olacaktır. Vatandaşların bu değişim için acele etmesine gerek yok. Çünkü bu doğal akış içinde gerçekleşecek. Şubat ayı sonu itibarıyle tedavüldeki banknot miktarının yaklaşık yüzde 90-95'inin YTL'ye dönmesi bekleniyor.

TL banknotlar, 1 Ocak 2006'dan itibaren tedavülden kalkacak, ancak 10 yıllık zamanaşımı sürecinde Merkez Bankası şubeleri, bunların olmadığı yerlerde de Ziraat Bankası şubelerinde değiştirilecektir. Küpur kompozisyonu 1, 5, 10, 20, 50 ve 100 YTL olan yeni banknotların tüm tasarım, kalıp ve baskı çalışmaları Banknot Matbaası'nda gerçekleştirildi ve basılan banknotların büyük kısmı şimdiden şubelere dağıtıldı.

Sayfadaki Resimleri Büyütmek İçin Tıklayın