|
Salah Birsel (1919 - 10 Mart 1999)
Cumhuriyet Dönemi Türk Yazını'nın en özgün yazar ve ozanlarından olan
1919 doğumlu Selahaddin Birsel ya da bilinen adıyla Salah Birsel, orta
öğrenimini İzmir Erkek Lisesi’nde, yüksek öğrenimini İstanbul Üniversitesi
Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nde tamamlamış, 1947 yılında çıkan ilk
kitabı olan Dünya İşleri, Orhan Veli ve arkadaşlarının Garip yıllarındaki
deneylerine uzak kalmayan bir şairden haber verir. Şairanelikten kaçınma
özelliği, ince yergi eğilimleri ve yalın söylenmiş dizelerle yansıtma
çabasından gelen bir sadeliğe sahip olan yazar, "1001 Gece Denemeleri"
adı altında topladığı bu yapıtlarından başka, bir tür yazın tarihi de
diyebileceğimiz "Salah Bey Tarihi" dizisi ile şiir kitaplarıyla da yazınımızdaki
yerini sağlamlaştırmıştır. Özellikle günlükleri ile tanınan yazar, "Hacivat
Günlüğü", "Yaşlılık Günlüğü", "Aynalar Günlüğü", "Bay Sessizlik", "Nezleli
Karga", "Yalnızlığın Fırınlanmış Kokusu", "Papağanname" adlı bu kitaplar
yazarın 1949-1956, 1972-1975 , 1980-1994 yılları arasında yazdığı günlükleri
içerir.
Toplum
işlerini geçmiş dönemlerin kişi ve kavramlarını kullanarak çağrışım yoluyla
vermeye çalışırken duyarlılığını gizleyemediği de olan ve bunu Haydar
Haydar, Yunus Emre, Ölüyoruz Siz Güzelleşin, Kumrular Gibi Paralar'da
göstermiştir. Birsel’in şiirimize, yeni bir estetik kazandırma uğraşında
gösterdiği çabaların değerinin yanı sıra, kendine özgü mizah öğeleriyle
yarattığı bilinmekte, özellikle Hacivat’ın Karısı'nda karşımıza çıkar.
Birsel'in şiirlerinden ikisine burada yer
veriyoruz:
KAMER HANIM
Gün gelecek KAMER HANIM
Gençliğini düşünecek
Hafifçe daralacak kalbi
Mutfağa doğru gidecek
Yumurtayı çırparken kâsede
Durup saçlarını çözecek
Şurup kaynayacak bir kenarda
Hatıralar üşüşecek
Ve yayıldıkça mutfağa pasta kokusu
O da endamını gerecek
Bir tabak alacak raftan
HACİVAT beni sevmişti sahi diyecek
Gün gelecek KAMER HANIM
Boyuna pasta pişirecek
GÜZİN'İN GENÇLİK YILLARI
Ben Güzin'i düşünürken
Güzin'in de düşündükleri vardı
İnce inceydi parmakları
Minnacık bir yüzü vardı
Güzin'in aklında
Atlar arabalar
Daha başka erkekler
Başka hayatlar vardı
Güzin'in kedileri vardı
Benim gibi okşanmak isteyen
Ama sevdanın adı geçsin
Güzin kaşlarını çatardı
Güzin masalların da Güzin'i
Şehzadeler Güzin'in de şehzadeleri
Bir büyük defter tutar
Güzin'in hayalleri
Ben odada otururken
Güzin'in de oturduğu odalar vardı
Kendisine ait bir yatağı
Kendi uykuları vardı.
1999 yılında kaybettiğimiz Birsel'in eserleri
ise şöyledir :
Şiir:
Dünya İşleri (1947)
Hacivatın Karısı (1955)
Ases (1960)
Kikiriname (1961)
Haydar Haydar (1972)
Köçekler(1980)
Bütün Şiirleri (1986)
Varduman (1993)
İnce Donanma (1994)
Yalelli (1994)
Yaşama Sevinci (1995)
Rumba da Rumba (1995)
Çarleston (1996)
Nardenk (1998)
Roman:
Dört Köşeli Üçgen (1961)
Denemeler:
Şiirin İlkeleri (1952)
Sen Beni Sev (1957)
Gece Mavisi(1994)
1001 Gece Denemeleri(13 kitap):
Kendimle Konuşmalar (1969)
Kurutulmuş Felsefe Bahçesi (1979)
Paf ve Puf (1981)
Yapıştırma Bıyık (1985)
Şiir ve Cinayet (1975)
Halley Kimi Kurtarır (1981)
Amerikalı Tolstoy (1983)
Bir Zavallı Sarı At (1985)
Şişedeki Zenci (1986)
Asansör (1987)
Kediler (1988)
Hafiyeler Önde Gider (1991)
Gandhi ya da Hint Kirazının Gölgesinde (1993)
Günlükler:
Yaşlılık Günlüğü (1986)
Aynalar Günlüğü (1988)
Bay Sessizlik (1990)
Nezleli Karga (1991)
Yalnızlığın Fırınlanmış Kokusu (1992)
Papağanname (1995)
Yanlış Parmak (1996)
Diğer:
Hacivat' ın Günlüğü (1982)
Salah Bey Tarihi (5 cilt):
Kahveler Kitabı (1975)
Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu (1976)
Boğaziçi Şıngır Mıngır (1979)
Sergüzeşt-i Nono Bey ve Elmas Boğaziçi (1982)
İstanbul- Paris (1985)
|