Osman Ulagay

Osman Ulagay'ı kendi cümleleriyle tanıyabilir miyiz?

2. Dünya Savaşı sırasında fabrika sahibi bir ailenin cocuğu olarak doğdum ve iyi bir eğitim görme şansını elde ettim. Liseyi Robert Kolej'de tamamladım ve daha sonra Boğaziçi Üniversitesine dönüşen Robert Kolej Yüksek Okulu'nun ekonomi bölümünü bitirdim. Her halde işadamı olmam öngörülmüştü ama benim eğilimim pek o yönde değildi. Para kazanma hırsım yoktu ve öğrenme tutkumu sınırlamayacak bir iş yapmak istiyordum. Siyasal bilimler dalında lisansüstü öğrenim görmek için İngiltere'ye gittiğimde Cumhuriyet gazetisine gönderdiğim "İngiltere Mektupları" yayınlanınca giderek beni içine çekecek olan alana, yani gazeteciliğe girmiş oldum. Cumhuriyet'te ekonomi sayfası editörü olarak göreve başladım. 1981'den itibaren Türkiye'de ekonomi gazeteciliğinin gelişme sürecine katkıda bulunmaya çalıştım. Cumhuriyet'teki on yılımı Sabah ve Milliyet gazetelerindeki yazarlık dönemi izledi. Öğrenme tutkumu hala da yitirmiş değilim. Günümüzün o dünyasında yaşanan büyük dönüşüme ve bunun bir boyutu olarak algıladığım küreselleşmeye duyduğum ilgi de bu tutkudan kaynaklanıyor her halde.

Küreselleşme Korkusu isimli kitabınızdan bahsedersek, neler söyleyebilirsiniz?

Küreselleşme Korkusu adı son kitabım da dünyada yaşanmakta olan değişime duyduğum ilgilinin bir ürünü. Belki de bütün büyük değişim dönemlerinde olduğu gibi, şimdi de o kadar çok şey birden değişiyor ki, insanlar bunu algılamakta zorlanıyorlar ve kendi yaşamlarını etkileyen bu süreci korku ve şaşkınlıkla izliyorlar. Bu süreç sonunda nereye varılacağı, kimin nerede olacağı belirsiz ve sanki bu değişim dünya üzerinde yalnızca küçük bir azınlığa yarayacakmış gibi yaygın bir izlenim var. Küreselleşme korkusu da bu nedenle hayli yaygın her halde. Kitapta yalnızca bu korkuyu anlatmıyorum tabii, küreselleşmenin insanlık durumunu nasıl etkilediğini daha geniş bir çerçevede anlatmaya çalışıyorum ama, şu anda küreselleşmeye karşı duyulan tepki ve korku boyutu öne çıktığı için kitaba bu adı vermeyi uygun buldum. Küreselleşme olgusu ekonomi ve finans alanlarının ötesinde, insan yaşamının hemen her alanını, sanatı, edebiyatı, kültürü etkileyen bir olgu ve bu yeterince anlaşılmış değil. Biraz da bunu vurgulamak istedim. Küreselleşme Korkusu'nu yazarken. Ekonomiyle finansla yakından ilgili olmayan insanların da bu konulara ilgisini çekmek hevesindeyim ama bunu başardığıma emin değilim.

"Aklınla Uçur Beni" ilginç bir kitabınız. Biraz da ondan bahsedebilir misiniz?

1996'da yayınlanan "Aklınla Uçur Beni" adlı kitabımda da sanayi toplumdan bilgi toplumuna geçiş süresinde yaşanması kaçınılmaz olan değişime ayak uydurmak için nasıl bir zihinsel sıçrama yapmamız gerektiğini tartışmıştım. Dünyadaki ve Türkiye'deki gelişmeleri kendi yarattığım bir ilham perisiyle diyaloga girerek yansıtmayı denedim o kitapta. Aklınla Uçur Beni'nin son bülümünde perinin ağzından dile getirilen hayli iyimser, 2000 yılı Türkiyesi senaryosunun ne yazık ki gerçekleşmediğini görüyorum bugün. Aklımızı bizi uçuracak biçimde kullanmadık galiba.

Beğenerek takip ettiğiniz yerli ve yabancı yazarlar kimlerdir?

Sürekli izlediğim bazı gazete yazarlarını saymazsam halen yazmakta olan yerli yazarlardan ilgimi çekenler arasında Orhan Pamuk ile Murathan Mungan'ı, akademisyen yazarlar arasında da Ayşe Buğra, Nilüfer Göle ve İlber Ortaylı'yı sayabilirim. Eskiden, benim yeni keşfettiğim Ahmet Hamdi Tanpınar'ı ayrı bir yere koyuyorum. Doğrusu dünyadaki gelişimi ve değişimi izlemek için daha çok İngilizce okuyorum son yıllarda ve özellikle ilgimi çeken yazarlar arasında bazı yapıtları dilimize de çevrilmiş olan Zygmunt Bauman'ı ayrıca Paul Krugman, Daniel Cohen ve Charles Handy'yi sayabilirim.

En son okuduğunuz kitap?

En son okuduğum (ve bitirdiğim) kitap da İngilizce, Hernando de Soto'nun yazdığı, kayıt dışı ekonominin yaygın olduğu bir ülke olarak Türkiye'yi de yakından ilgilendiren The Mystery of Capital adlı kitap. Ayrıca şu sırada büyük bir keyifle Ahmet Hamdi'nin Mahur Beste'sini okumaktayım.

En son seyrettiğiniz film?

Sinema da ilgi alanlarım arasında, uluslararası İstanbul Film Festivali'nde yirminin üzerinde film izledim, bunarın sonuncusu ise Ekmek ve Laleler adlı İtalyan filmiydi.

Burcunuz?

Burçlarla hiç ilgilenmiyorum ama doğduğum gün bana doğru söylendiyse burcum Boğa.

İnternetle ilişkileriniz nasıldır? En çok ziyaret ettiğiniz site hangisidir?

Yaşamı dönüştürme açısından müthiş önemsediğim internette bir kullanıcı olarak çok sıkı fıkı değilim intibak dönemindeyim diyebilirim. Sıkı ziyaret ettiğim siteler arasında DIE ve IMF gibi ekonomiyle ilgili yerli ve yabancı kuruluşların, Financial Times ve Herald Tribune gibi yabancı gazete ve dergilerin sitelerini, Amazon ve Bames &Noble ile yerli sitelerin kitap sayfalarını ve Türkçelerden msnbc'yi sayabilirim.

Bir portalı sık ziyaret etmeniz için onda ne gibi özellikler ararsınız?

Henüz ilkel bir internet kullanıcısı olduğum için kullanım kolaylığı ve hız önemli benim için.

Yeni plan ve projeleriniz var mı? Değişik dallarda eserler vermeyi düşünüyor musunuz?

Değişik aşamalarda bulunan birkaç kitap projem var. En gelişmiş olanı bizi krizlere sürükleyen kafa yapısını analiz eder ve ekonomide hayalle gerçek arasındaki çizginin nereden geçtiğini göstermek isteyen bir çalışma. Bunun dışında küreselleşmenin farklı bir boyutuna eğilen bir çalışma için de hazırlık yaptım. Ayrıca farklı türleri denemeye de hevesim var ama şimdilik cesaretim yok galiba.

Bu güne kadar kaç kitabınız basıldı ve isimleri nelerdir?

Bugüne kadar dokuz kitabım basıldı. İsimleri ve ilk yayın tarihleri şöyle:

1. Amerikan Basınında Türk Kurtuluş Savaşı, 1974
2. 24 Ocak Deneyimi Üzerine, 1983
3. Özal Ekonomisinde Kim Kazandı, Kim Kaybetti?, 1987
4. Özal'ı Aşmak için, 1989
5. Enflasyonu Aşmak İçin, 1990
6. Krize Adım Adım, 1994
7. Aklınla Uçur Beni, 1996
8. Quo Vadis? Küreselleşmenin İki Yüzü, 1999
9. Küreselleşme Korkusu 2001

Yazdıktan sonra bastırmaktan vazgeçtiğiniz bir yazınız oldu mu?

Hemen aklıma gelen somut örnek yok ama yazdıktan sonra yayınlatmaktan vazgeçtiğim yazım olmuştur, sonuçta yayınlatmaya değer bulmadığım yazılar olmuştur.

Son olarak eklemek istegiğiniz şeyler, kullanıcılarımıza ve okuyucu kitlenize iletmek istediğiniz mesajlar var mı?

Açık fikirli insanlarla düşüncelerimi, kitaplarımı tartışarak ufkumu genişletmek istedim. Ayrıca ilgilendiğim konularda yapmayı tasarladığım yeni çalışmalarda benimle çalışmak isteyen geçlere de kapım açık.

Röportaj: Turgay Uludağ