ZEYNEP TALU

"...en büyük hayalim bir müzikalin sözlerine imza atmak"

"Müzik" çok geniş bir kavramdır. Çalışanı çok olan bir sanattır. Her gün arabamızda, evimizde dinlediğimiz ve üzerinde bir kişinin isminin yazdığı o pop müziği albümlerinin aslında kaç kişi ile yapılmış olduğunu merak edersek, albüm kapağının içine söyle bir göz atmamız yeterlidir. Teknik yapımdan kaset dizaynına kadar albümün hazırlanmasında bir çok kişinin emeği geçiyor. Ama şurası da bir gerçek ki bunca kişi; yapılmış bir beste ve o besteye yapılmış bir söz olmadıkça (solist dahil) albüm içine koyacakları şarkılar olmayacağından albüm yapamayacaklardı. İşte bugün sizlere işin mutfağında olan bir kişiyi yakınlaştırıyoruz; "Zeynep Talu"

Bakın işin mutfağından bakış açısı nasıl oluyormuş.

İlk sorum küçüklüğümden beri merak ettiğim bir sorudur; daha ortaokula giderken rahmetli Barış Manço'ya bir çocuk programında çocuklar soru soruyorlardı ve ona şarkılarını nasıl yaptığını sordular. Önce sözleri mi yazıyordu yoksa besteyi mi? O da bazen sözün bazen de bestenin önce hazırlandığını söyledi. Bu öncelik gerçekten çok değişkendir biliyorum ama bu soruyu size de sormak istedim; Sözleri nasıl yazıyorsunuz? Besteyi dinledikten sonra mı? Yoksa daha önceden hazırladığınız sözleri en uygun şarkıya adapte mi ediyorsunuz?

Bugüne kadar hazırladığım şarkıların %99'u önce besteyi dinleyerek hazırladığım şarkılar. Beste ve güfteyi beraber yapan insanlar için bu durum tabii ki değişkendir ve rahmetli Barış Manço da onu belirtmiş zaten. Kimi zaman söz önce yazılır, kimi zaman da beste ama ben yalnızca söz yazdığım için besteyi dinleyerek çalışıyorum. Ayrıca şu an pop piyasasında çalışan bestecilerimiz daha özgür beste yapmayı tercih edip bir söz ile kısıtlanmak istemiyorlar. Bana gelen çalışmaların %99'u da ses kaydı olarak geliyor; parçanın armonik yapısının üstüne herhangi bir enstrümanla şan melodisinin çalınmış halini dinliyor ve sözleri ona göre hazırlıyorum.

Değişik müzik türlerine şarkı sözü yazıyor musunuz?

Türk Halk müziği veya Türk Sanat müziği için hiç söz yazmadım. Türk Popüler müziği için söz yazıyorum. Ama "Fantezi" dediğimiz ve pop müzik ile arabesk müzik arası müzik tarzında da yazdığım sözler oldu.

Peki bu akımları belirleyenler besteciler, söz yazarları veya prodüksiyon şirketleri mi?

Aslında bunu halk belirliyor. Örneğin son iki üç senedir arabesk müzik çok öndeydi. Bu sene de geçen senelerin satışları ışığında aynı şirket ve kişiler aynı tarzda albümler hazırladılar ama satmadı. Halk aynı tarz müziklerin kendisine çok fazla sunulmuş olmasından sıkılmış olacak ki artık daha farklı müzikler arıyor ve arabesk müziğe geçen yıllardaki ilgisini göstermiyor. Tabii ki yeni nesil yabancı pop müziğini çok yakından takip ettiği için kulakları daha fazla o müziğe alışıyor. Bence bu çok önemli bir şey. Kulakları alıştıkça Türk müzik piyasasından da aynı kaliteli bekliyorlar. Ben bu durumu kendi açımdan çok mutlulukla karşılıyorum. Çünkü bu, benim tarzıma daha yakın.

Geçtiğimiz senelerde pop müziğimizde bir patlama oldu. Bir şarkıyla ünlenen solistler oldu ve devamlılık gösteremediler. Bunların içinden kalanlar da oldu mutlaka ki; bugüne gelmelerinde rol oynayan değer özellikleri oldukları için kalıcı oldular. Bu dönem herkes için bir elek oldu, siz ne dersiniz?

Evet öyle bir dönem oldu ve yatırımcılar ve sektör bundan çok olumsuz etkilendi. Yatırımcılar yanlış yerlere yatırım yapıp sonuç alamayınca bir kriz oluyor ve yatırım duruyor. Bu durum birçok iyi kişiye de şans verilmesine engel oluyor.

Bir ezgiyi beden, sözü de iskelet gibi görürsek bir bedene şekil vermek nasıl bir duygu?

Bu çok ağır bir sorumluluk. Önünüze gelen besteyi "vezir" de "rezil" de edebilirsiniz. Gerçekten çok iyi besteler çok kötü sözler yüzünden kaybettiği gibi bunun tam tersi de görülebiliyor. Besteyi getirdiklerinde "Al bakalım! Parça bu, sanatçı da bu!, sözleri yaz bakalım!" diyorlar. Ben de söz yazmaya parçanın nakaratından başlıyorum. Her parça için 8 veya 10 tane nakarat alternatifi bulup içlerinden en uygunlarını seçiyorum.

Bazı şarkıların şiirden bestelendiğini biliyoruz. Siz böyle bir çalışma yaptınız mı?

Şiir çok serbest yazılan edebi bir türdür. Şarkı sözlerinin ise daha değişik bir formu var. Tesadüfen bir ezgiye uyan şiirler olduğu gibi seçilen bir şiirin bestelenmesi sonucu da güzel bir ürün alına bilinir. Bu tip çalışmalar da yaptım tabii ki. Ama tahmin edebileceğiniz gibi tüm şiirlerin bu forma uyması beklenemez.

Pop müziğimizi yabancı pop ile karşılaştırdığınızda gördüğünüz eksikler neler? Neden o kaliteyi yakalayamıyoruz? Söz mü, müzik mi, sanatçı mı, prodüksiyon mu, müzisyenler mi sorun?

Bence müzik sektörünün işleyişinden kaynaklanıyor. Yurt dışındaki sanatçılar sadece müziğini yapıyor. Ama onun arkasında işlerin yürümesi için çalışan belki de 50 kişilik bir ekibi var. Bizde bu ekip sistemi henüz oturmadı. Sanatçılar tüm işlerini kendi çabaları ile yapıyorlar. Bu da verimi düşürüyor. Diğer yandan bir albüm yapılacağı zaman bir aranjör ile anlaşılıyor ve adam da albüm içindeki olacak parçaların peşine düşüyor. Aranjörün üstüne başka görevler yüklendiğinden dolayı verim burada düşmüş oluyor. Bir de işin teknik kısmı var ki; o ayrı bir durum. En iyi teknolojiyi stüdyolara yığmakla sorun çözülmüyor. O alet ve yazılımları en iyi şekilde kullanacak tonmaisterin de yetişmiş ve orada olması gerekiyor. Siz solist olarak en iyi sonucu çıkarsanız ve değil Türkiye'nin dünyanın en iyi sanatçıları ile albüm yapsanız, eğer tonmaister iyi değilse albüm de iyi olmuyor. Yani burada işin içine biraz da eğitim yani yetişmiş eleman giriyor.

Şarkı sözü yazmanın dışında daha geniş projeleriniz var mı? Mesela bir müzikal sözlerine imza atmak gibi?

O benim en büyük hayalimdir. Bu proje için de öncelikle yatırım yapabilecek bir prodüktör, müzikalde rol alacak doğru sesler, iyi bir besteci kısaca biraz önce bahsettiğim işi çok iyi bilen bir ekibin bir araya gelmesi gerekiyor. Bir gün bu isteğimiz gerçekleştirmeyi umuyorum ama şimdilik uygun ortam ve zaman için bekliyorum.

Sizin için özelliği olan bir şarkı sözü var mı? (Kendi yazdığınız veya başkasının yazdığı) ?

19 yaşındayken Leman Sam için yazdığım "Hey yıllar" isimli parçaydı. Açıkçası hala o yaşta öyle bir şarkı sözü yazdığım için hayret ediyorum.

Hazırladığınız şarkı sözlerinden ilk kez bir albüm ile seslendirilen şarkınız hangisi?

Melih Kibar'ın bir bestesiydi o şarkı. İsmi de "Neden sanki neden?" idi. Bu şarkı da "Erkekler Ağlamaz" adlı albümünde seslendirilmişti.

Kendi özgü stilinizi mi yarattınız yoksa anneniz Çiğdem Talu'dan etkilendiğiniz oldu mu?

Ben bu işi yapmaya başladığım zaman müzik akımı o kadar değişmişti ki doğal olarak kendi stilimi yaratmakta zorluk çekmedim. Tabii ki annemden kalan bir bilinçaltı mutlaka var. Annemde olduğu gibi benim için de içerik çok önemli. Bu annemden aldığım bir miras. Aramızdaki farkı görmek için her ikimizin de birer parçasını dinlemeniz yeterli.

Peki şarkı sözü yazmak herkesin harcı mı?

Aslında yeteneği olan kişiler bunu çok iyi beceriyorlar. Hatta bana devamlı gönderilen ve "Acaba bunların içinde şarkı sözü olacak şiirler var mı?" diye gönderilen yüzlerce dosya olduğunu söyleyebilirim. Bazıları da gerçekten çok güzel şiirler ama biraz önce de belirttiğim gibi "şarkı sözü" ve "şiir"in kendilerine has formları var. Acıkçası çok da yardımcı olamıyorum o zaman.

Peki o zaman şarkı sözü yazanlara ne yapmalarını önerirsiniz?

"Şarkı sözü" yazmadan önce bir pop albümü alıp şarkı sözlerini bir incelesinler, sonra şarkı sözü yazıp yazmadıklarını kendileri tartsınlar. Daha sonra da Şarkı sözlerini bu işten anlayan birilerine göstersinler.

Tahmin edersiniz ki; kaç kişinin etrafında bir söz yazarı olabilir ki? Bu konuda TürkiyeOnline kullanıcılarına siz rehberlik etmek ister misiniz?

Elbette. Elimden geldiğince yardım etmeye çalışırım.

O zaman sizin için "TürkiyeOnline Forum" köşesinde bir "Zeynep Talu forumu" açalım ve şarkı sözü yazanların oraya şarkı sözlerini göndermelerini sağlayalım.

Çok sevinirim.

İsteyenler size oradan e-mail yolu ile de ulaşabilirler ayrıca.

Muhteşem!

Zeynep Hanım; TürkiyeOnline olarak bize zaman ayırdığınız için çok teşekkür ederiz.

Ben teşekkür ederim.