"Vatel" filminin oyuncusu Gerard Depardieu (François Vatel) ile film üzerine...

François Vatel kimdi?
Pek çok kimse gibi, ben de François Vatel'i duymuştum: Balık zamanında gelmedi diye kendini bıçaklayan kişi... Jeanne Lebrune'ün bir senaryo yazdığını duydum. Alain Goldman'ın filmi yönetmesi için Roland Joffé'yi seçtiğini duyduğumda, ki kendisi Tom Stoppard'la birlikte senaryoyu tekrar yazdı; Condé'nin, Chantilly Şatosu'nda, kral için büyük bir organizasyon hazırlayan Vatel karakterine çarpıldım. Enfes yiyeceklerden muhteşem bir baloya, dekorasyondan havai fişeğine kadar her şeyin olduğu bir organizasyon bu. Burada, çok yönlü yetenekleri olan Vatel adeta bir orkestra şefi gibi büyük sorumluluk üstleniyor. Kendisi aynı zamanda biraz depresif biriydi sanırım.

Vatel gösterilerin yanı sıra ziyafetler de hazırlamıştı.

O zamanlarda büyük kahyaların üstlendiği rol buydu. Vatel hem mutfaktan, hem de törenlerden sorumluydu. Her öğün bir şölendi. Bunu filmin çekimi sırasında anladım. Vatel için, inanılmaz bir işti bu ve onun hayatına mal oldu. Kısa süre önce, filmin Fransızca dublajını yaptım ve Vatel'in biraz kendi organize ettiği törenlere benzediğini düşündüm: Dengesiz ve telaşlı.

Vatel sürekli olarak başkalarının zevki için çalışıyor.

Filmin dönüm noktası, XIV. Louis'nin Condé Prensi'ne karşı kağıt oyununda kazanmasıyla gerçekleşiyor. Vatel, kralın hizmetine geçmek durumunda kalıyor. Sanırım bu, senaryoya yazılmıştı ama Vatel'in kafasında başka pek çok kaygının olduğunu hissediyorsunuz. Hatta Anne de Montausier'yle bir ilişkisi olabileceği düşüncesi bunu daha da pekiştiriyor. İnsan ile sanatçı arasında bir ikilem var: Vatel'in ölümü bir sanatçının ya da bir romantiğin ölümü gibi.Senaryoyu böylesine güzel kılan bu; Vatel ile Anne de Montausier arasındaki ilişki hayali, bir anlık bir yanılgı, sanal bir aşk...

Vatel entrika, komplo ve rekabet dolu dünyada şiirsel bir karakter: Onu böylesine büyük bir karakter yapan bu.

Vatel olayları Condé Prensi'nin aracılığıyla hissediyor. Ama gerçeği bulmaktan çok uzakta: Güç denen ucube ve onun cazibe çarkı. Güç daha yüksek bir düzeydeydi ve Vatel'in bunu hissetmesi ancak Condé Prensi'nin kendi endişe ve acı çekişi aracılığıyla oluyordu.

Vatel sürekli hareket halinde: O bir organizatör, bir yönetici...

Evet, Vatel sürekli hareket eden ve son derece sıkı ağızlı biri. Vatel'de Cyrano de Bergerac'ın bazı yönleri var, gösterişi dışında tabi. Vatel harika bir organizatör, mükemmel bir gurme, bir uzman ve çevresindeki güzellikleri fark eden biri. Filmde görünen havai fişek gösterisi her şeyiyle Vatel'i yansıtıyor... ne var ki, o, kompliman peşinde değil.

Bu rolle ilgili özel bir ilham aldınız mı?

Bu kadar meşgul bir adamı canlandırmak için düşünmenize gerek yok: Vatel işleri yoğun olan biri ve sürekli olarak patronunu memnun etmeye çalışıyor. Her şeyin yolunda gitmesini sağlıyor. pazardaki her ürüne dokunacak kadar aşırıya kaçarak sürekli koşturma içinde. Benim için, hayat bir zevk, her şey güzel; Farkında olmadan Vatel'e bir iyimserlik soluğu getiriyorum. İyi bir eti nasıl tanıyacağımı bilirim, bunu severim, ama belli bir bezginlik ve depresyon da var. Hayatı gibi, Vatel'i canlandırmak da yorucu: Günde 14-15 saat çalıştım ve Joffé'ye dedim ki "Sen Vatel'sin". Vatel de tıpkı büyük bir film yönetmeni gibi bir zevk organizatörü.

Kral ve Saray Eşrafı için düzenlenen büyük gösterinin bir sahnesinde, Vatel'in sahnenin öbür tarafında olduğunu görüyoruz, kralın zevki için çalışıyor.

Sonunda ne çıkacağını bilmeden resme başlayan bir ressam gibi. Filmde hoşuma giden bu: Vatel kompliman peşinde değil, işini yapıyor ve bundan ötesi ona ait değil. Yukarıda olup bitenler onu ilgilendirmiyor. Renoir'ın "La regle du jeu" tablosunda olduğu gibi, yukarıdakiler ve aşağıdakiler var: Aristokratlar yukarıda ve mutfak da aşağıda. Bu filmde hoşuma giden şey pek çok açılımı olan noktalar olması. Bir oyuncunun büyüsü bir sahnede farkında olmadan kendi dışına çıkmasıdır. Bununla ilgili hiçbir şey bilmemesi daha iyidir. Oyuncuların büyük anları işler kontrollerinden çıktığı zaman olur, sırf işlerini yaparlar, sadece işlerini. Bazen, salt şiirselliği yakalayabilirler.

Önemli sahnelerden birinde, birini kaybetmek Vatel için önemli oluyor.

Ölüm sadece filmlerde önemsizdir. Bu safahat ve israfın ardında yaşamın bir önemi var.

Vatel ile Anne de Montausier arasındaki ilişkide birbirlerine bakış şekilleri önemli.

İmkansız bir aşkın dili. Onların arasında, bir şekilde ruhların flörtü var. XIV. Louis'nin sarayındaki kadınların durumunun çok dehşet verici olduğunu görüyorsunuz. Metres, saraylı, eski metres, vs. arasında bir hiyerarşi var. Bir şekilde, kadınları daha iyi anlayabilirsiniz. Film tıpkı bir ayna gibi, ama farklı. Aktrisin görünümü bize kadının ruhunu ve gerçek durumunu gösteriyor. Artık gerçek "İlk" olmak değil... ve Kral'ın ilk kadınının ikincine acıyıp acımadığını bilmiyoruz.

Tim Roth'un canlandırdığı karakter olan Lauzun'ü nasıl tarif edersiniz?

Küçük bir Machiavelli. Başka bir güç türü, kara ve isyankar. Vatel'e gelince, alaycı değil, o vahşi bir kurt, tek başına...

Rossellini XIV. Louis hakkında bir film yapmıştı...

Evet, Saint Louis'de küçük bir stüdyoda dublajını yaptığım "The Rise of Louis XIV". Roberto Rossellini'yle ilk karşılaşmamdı. Bu işte çalıştıkça, filmlerini daha iyi anlıyorum: Ayaklarınızı yerden kesen basit şeyler...