"Novo" filminin yönetmeni Jean Pierre Limosin ile oyuncusu Eric Caravaca'nın söyleşisi

Jean Pierre Limosin: Bu filmde birçok şeyi farklı yaptığımızı düşünüyorum, neden bu şekilde devam etmiyelim? İlk soruları soran neden filmden bir aktör olmasın?

Eric Caravaca: Bir oyuncu sizin filmlerinizden birinde oynadığında çoğu zaman ne yaratmakta olduğunu anlayamıyor. Herşeyi zaten kendi kafanızda kurmuşsunuz gibi bir izlenim bırakıyorsunuz

J.P.L.: Aslında, filmi çekmeye başlamadan önce, filmin tümünü çoktan kafamda canlandırmış oluyorum. Bundan sonrasında, benim için sadece filmin çekilen görüntüsünün estetik açıdan güzel olmasına uğraşmak kalıyor. Fotoğraf depomu kapattığımdan beri kendimi biraz korunmasız hissediyordum. Şu anda geriye baktığımda, bir yönetmen olarak, Graham ile ayni durumda olduğumu fark ediyorum: görülebilen ve tecrübe edilebilen bilinmeyenler için her zaman hazır durumda olmak. Her an yeniliklere karşı açık. Graham daha önce hiç karşılaşmadığı olaylar ve şeylerle karşı karşıya. Mütemadiyen bir deneyim halinde. Kurgusal yaşamını bir sanatçı gibi yaşıyor. Bizler hayatlarımızı birer sanatçı gibi yaşamalıyız.

E.C.: Neden bir roman yazarı olarak ün yapmış Cristophe Honore'yi, filminizin senaristi olarak seçtiniz?

J.P.L.: Ilk müsfettemi kendi kendime yazıp okumaya başladığımda diğer filmlerimin çizgisinde olduğunu fark ettim. New York East Village'da yürüyüş yaptığım sırada bir Cristophe Honore hikayesi okurken ki yoğun hislerimi anımsıyorum. Yazısının aşırı duygusallığı o esnada bir piercing ve dövmeci dükkanının vitrininde gördüklerimle çakışmıştı. Bu, benim için sadece bir tesadüf değildi. Eluard'a göre tesadüfler yoktur sadece karşılaşmalar vardır. Böylece Cristophe ile ben New York'tan döndüğümde tanıştık... Projeye, zaman dilimleri belirtilmemiş uzun bir hikaye biçiminde olan ilk kopyasından çalışmaya devam ettik. Bunu hikayenin akıcılığını artırmak için mi yoksa daha iyi hatırlayabilmek için mi yaptık bilemiyorum. Bu biçim, anlatı ile film arasında kişisel bir bağ oluşturdu. Mesela, Graham'in kullandığı "hatırlama" defterine Irene'nin karnına boşaldığı anı yazdığı sahne gibi. Burada Eduardo, Irene'den üçüncü bir şahıs olarak bahsederek senaryoda yazan neyse onu okumaktaydı. Irene de filmin içinde Graham'in kendisi hakkında söylediklerine farklı bir anlamı izleyiciye hissettirebilmek için filmde ansızın karşımıza çıkıyor.

E.C.: Acaba bu Honore'nin çocuklar hakkında çok yazmış olmasından mı kaynaklanıyor diye düşünüyorum?

J.P.L.: Elbette...Senaryonun ilk versiyonunda sadece yetişkin karakterler var. Çocuk karakter Antoine Graham'in her gün kullandığı güzergahı kullanıyor ve onunla sürekli karşılaşıyorlar. Hatta filmin sonlarına doğru bazı sahnelerin Antoine'in gözüyle görüldüğünü fark ediyoruz. Anlatı, gerçekten ona adanmış.

E.C.: Amnezi (bellek kaybı) üzerine yapılmış diğer filmleri düşündünüz mu bu filmi yazarken? "Memento" gibi mesela?

J.P.L.: Kendimizi başka filmleri düşünmemek için zorladık. Cristopher Nolan'in filmi biz senaryoyu tamamladıktan kısa bir süre sonra vizyona çıktı. Hemen gidip seyrettim çünkü ilk filmi "Following"i çok güçlü ve başarılı bulmuştum... NOVO'daki Graham karakteri kısa dönemli hafıza ile sınırlı. Bu dönemi, yeni bir deneyim olarak yaşıyor. Kimliğini bulmak veya hafızasını kaybettiği dramatik olayı açığa çıkarmak için çaba sarf etmiyor. NOVO'da hafıza kaybı sadece aşktan bahsetmek için uydurulmuş bir malzeme. Senryonun çatışma noktalarında zaman zaman bu travma gerçeğine dönüş yaşıyoruz, fakat bu sadece hikayenin hayali tarafı için çekilmiş.... Fakat, gerçek yaşamda kurgulanmış olanla içiçe geçiveriyor. Bu konu üzerine bu kadar malzeme koyabilmemin sebeplerinden bir tanesi de annemin ağır bir amnezi geçirmiş olmasından kaynaklanıyor. Bazen beni bile tanımayacak durumda olurdu. Ama annemde amnezinin onda yarattığı sorunların hiçbirini film için kullanmak istemedim. İki çeşit film olduğuna inanıyorum. Hitchcock ve Hawks'inkiler gibi izleyenlerin anlatımın gerçekçiliğinden keyif aldıkları gerçekçi filmler ve diğeri de Bunuel'in "The Golden Age"i veya Tarkovsky'nin "The Mirror"i gibi, izleyenlerin anlatılanın inanılmazlığına kendilerini bıraktıkları filmler. İki kategoriyi de sevdiğimi söylemeliyim. Benim çalışmalarım birinci kategoriden yola çıkarak ikinci kategoriyi de içine alan filmlerden oluşuyor. Bu sebeple, örneğin karakterlerin yaşadığı çatışma noktalarında hayal ile gerçeği içiçe koyarak izleyicinin inanmasını sağlamak istedim.

E.C.: Hafıza kaybı seksle, erotizmle bağlantılı...

J.P.L.: Evet. Bu "kaybı" zevki ve seksüel isteği "var etmek" için kullandım. Ve seks aktivitesinin monotonluğuna düşmemek için...

E.C.: Filmi seyrederken erotizme karşı olan yaklaşımınızı merak ettim. Bir şeyler ters gitmiş gibi görünüyor...

J.P.L.: Benim için ters giden bir şey yok...İzleyenin her şeyin gerçek olduğunu zannetmesi için gerçek zamanlamayla çekilen endüstriyel pornografinin aksine bir şeyler yapmak gerekiyordu. Bu filmler seks ve Eros'a karşı performans ve rekabetin tarafını tutarak utandırma amacıyla yapılmış filmler. Biz tersini yaptık hiçbir şeyin gerçek olmadığını, sadece gerçek bir yalan olduğunu göstererek filme aldık. Küçük işaretler ve duygularla hassasiyet ve şehvete yaklaştık. Suç, ölüm veya aciz provokasyonlarla bağlantılı olmaması için, şehvetin yarattığı hazzın göze çarpmasını istedim. Bununla beraber, filmin tüm mozaiksel biçimi Graham'ın akli yapısının yansıması.

E.C.: Orishima'nin "Empire Of The Senses" filminde soyulmuş bir yumurtanın bir kadının cinsel organına konulup ardından yenildiği bir sahne var. Siz de dişle ilgili sahnenizi, bu sahneyi düşünerek mi koydunuz?

J.P.L.: Hayır, Hayır. Ama bahsettiğiniz sahneyi hatırlıyorum.... NOVO'da dişli sahne erotik bir alışveriş fikriyle bağlantılı değil; ağızla cinsel organ arasında oluşan bir akış... Daha ziyade anlık bir hareket, ardında belli bir düşünce olmadan veya bir beklenti olmadan yapılmış bir hareket. ... Filmde bu "borderline" sahne, Graham'in art niyetsiz bir buluşu. Kadının cinsel organına bir diş koyarak kötü bir şey yaptığını düşünmüyor.

E.C.: Graham bu hafıza kaybından çok etkilenmişe benzemiyor. Her seferinde sanki yeniden doğmuş izlenimi veriyor, doğru mu?

J.P.L.: Evet ... Günde birçok defa doğuyor. Anı yaşıyor. Hareketlerini yeniden keşfediyor. ..Bu hafıza kaybı onu daha vahşi kılıyor, daha içgüdüsel, bir "çocuğun acımasızlığına" yakın.

E.C.: Peki Graham'in bir yabancı olması konusunda ne diyeceksiniz?

J.P.L.: Bunu daha önceden kararlaştırmamıştık. Kasting sırasında böyle oldu. Mükemmel oyuncularla dolu bir Arjantin filmi olan "Plata Quemada" yi gördüm. İçlerinden İspanyol oyuncu Eduardo Noriega, benim karakterimin fiziksel ve aklen canlandırılmış hali gibi geldi. Ve bunun doğru olup olmadığını kontrol etmek için Madrid'e gittim. Eduardo, Fransızca konuşmuyordu. Bu dezavantaj avantaj haline dönüştü. Repliklerini fonetik olarak tekrarlıyordu. Hem Graham için hem de Eduardo için kelimelerin apayrı anlamları ve renkleri var. Sonunda Graham'ın kendine özgü bir aksanı oldu; bir İspanyol aksanı değil. Graham ve diğer oyuncuların provaları iki ay sürdü....
Birisinin aksanını fark ettiğimizde onu daha sempatik bulmuyor musunuz?

E.C.: NOVO'da ve TOKYO EYES'da teknoloji zararlı şeylerle bağdaştırılmamış...

J.P.L.: İnsanlara ulaşmamız için fırsatlar yaratan bu aletlere karşı daha açık ve daha çok güvenli olalım. Tabii ki her zaman zararlı olması ve alışkanlık yaratması olasılığı var. Her zaman en iyisini düşünmek lazım. Son sahnedeki GPS olayı aslında yok. Bence bu çok ayıp. Teknik olarak böyle bir bilgisayar programı bulunuyor. Askeri nedenler yüzünden "genel toplum" olarak adlandırılan kesim için hiçbir zaman üretilmeyecek bu alet. Bir sinyal gönderebilip alabiliyorsunuz da ama ikisini de yapamıyoruz. Sadece askerler yapabiliyor bu ikisini; mesela bombaları göndermek için...

E.C.: Bilerek mi filmin başlangıç jeneriğinin sadece filmin isminden oluşmasını istediniz?

J.P.L.: TOKYO EYES da ayni prensipten yola çıkılarak hazırlanmıştı: sadece isim. Başka türlü düşünemiyorum. Aktörlerin isimlerini gösteremem bu bir belgesel değil. En fazla başlangıçta karakterlerin isimlerinin geçmesini yapabilirdim. Filmin konusu önemli olduğu için herkesin isminin kapanış jeneriğinde görülmesi bana normal geliyor.

E.C.: Plajda Graham'in çıplaklığı göz alıyor...

J.P.L.: Eduardo'nun çıplaklığının göz kamaştırıcılığı kendisinden kaynaklanıyor. Oğlu ile tekrar buluşmasının o güzel atmosferi içinde, oğlunun önünde çok doğal bir şekilde çıplak olarak durabiliyor.

E.C.: Ve bu plajda çocuk filmin ismini söylüyor.

J.P.L.: Bir çocuğun kelime haznesinden ürettiği varolmayan bir kelime. "NOVO" paradoksal ve kaba bir bilgelik arayışı, yıkıcı bir masumiyet için arayış. Bu arayış edebiyatta da var, mesela Flaubert'in "Bouvard and Pecuchet"si. Bu sinemada da bulunuyor, örneğin Lars Von Trier'in "Idiots"u gibi.

E.C.: Kung Fu'yu da katmışsınız. O ünlü "Çin duruşu" uydurma mı?

J.P.L.: Hayır gerçek. Sonuçların bir garantisi yok, fakat denenmesi mümkün...

E.C.: Filminizi bir duygusal manifesto olarak adlandırılmasına ne dersiniz?

J.P.L.: Bu hoşuma gider....daha çok bir varoluş. Noir Desir grubundaki arkadaşlarımın şarkılarında söylediği gibi "Umursamaz olmadan kaygısız olalım."