"Brother Bear - Ayı Kardeş"

Dünya kültürlerinin birçoğunda bulunan transformasyon öyküleri geleneğinden esinlenen "Brother Bear - Ayı Kardeş"in konusu, bundan 10.000 yıl önce Buzul Çağı´nın son dönemini yaşayan idealize edilmiş Kuzeybatı Pasifik bölgesinde geçer.

"Brother Bear - Ayı Kardeş" projesinin gelişiminde üç kişi önderlik yaptı: Yapımcı Chuck Williams, yönetmen Aaron Blaise ve yönetmen Bob Walker. Her üçü de, 17 Nisan 1989´daki kuruluşundan bu yana Florida´daki Disney Uzun Metrajlı Animasyon Bölümünde görev yapıyorlardı.

"Brother Bear" projesinin gelişiminde kilit rol oynayan yapımcı Chuck Williams´ın kariyeri, kurgusunu üstlendiği "Roller Coaster Rabbit" adlı filmle başlamıştı. Sonraki yıllarda çok sayıda Disney - MGM Studio filminde yapımcı ve yapımcı yardımcısı olarak hizmet verdi.

Filmin iki yönetmeninden birisi olan Aaron Blaise´nin kariyerinde ise "The Lion King"deki Genç Nala ve "Mulan"daki Yao karakterlerinin süpervizörlüğünün yanısıra "Beauty and the Beast", "The Rescuers Down Under" ve "Aladdin"de karakter animasyonu çalışmaları vardı. Diğer yönetmen Robert Walker ise, "Beauty and the Beast", "The Rescuers Down Under", "Aladdin", "The Lion King", "Lilo & Stitch" gibi en önemli Disney çizgi filmlerinde mizanpaj sanatçısı; "Mulan"da da mizanpaj bölüm başkanı olarak görev yapmıştı.

Filmde anlatılan öykünün hayata geçirilmesinde ünlü isimlerden oluşan bir kadro görev aldı. Ses performanslarıyla katkıda bulunan sanatçılar aynı zamanda animatörler için de esin kaynağı oldular.

Büyük Ruh tarafından ayıya dönüştürülen dikbaşlı küçük adam Kenai´nin seslendirmesini "Gladiator" ve "Signs" gibi filmlerden tanıdığımız Oscar adayı genç aktör Joaquin Phoenix yaptı. Ailesini yeniden biraraya getirmek için kendisine yardımcı olacak bir arkadaş arayan küçük ayı Koda karakterini Jeremy Suarez seslendirdi. Kenai´nin büyük ağabeyi Sitka´nın sesi için "Dinosaur"da Aladar´a sesini veren D.B. Sweeney mikrofon arkasına geçti. Kardeşinin intikamını almayı kafasına koyan ortanca kardeş Denahi´nin seslendirmesini ise Jason Raize üstlendi.

Filmin diğer önemli karakterleri arasında yer alan Rutt ve Tuke adlı iki geyiğin seslendirmesini Rick Moranis ile Dave Thomas; Tug adlı boz ayınınkini Michael Clarke Duncan; kabilenin ruhani lideri Tanana´nınkini ise Joan Copeland gerçekleştirdi. Kenai´nin yolculuğu sırasında karşılaştığı diğer hayvanların seslerini de Estelle Harris, Greg Proops, Daniel Mastrogiorgio ve Paul Christie verdi.

Kuzeybatı Pasifik bölgesinin görkemli görüntülerini tam anlamıyla yakalamak isteyen film yapımcıları, Alaska, Kaliforniya ve Wyoming´te çeşitli araştırma gezilerine çıktılar. Filmin iki yönetmeni Aaron Blaise ve Robert Walker´ın yanısıra yapımcısı Chuck Williams´ın da katıldığı bu geziler sırasında Katmai Ulusal Parkındaki volkanik alan, Denali Ulusal Parkı ve Sequoia Ulusal Parkı gibi bölgelerde araştırma yapıldı.

Öte yandan filmin sanat yönetmeni Robh Ruppel, arka planlar sorumlusu Barry Kooser, mizanpaj sorumlusu Jeff Dickson ve Disney sanatçılarından oluşan başka bir grup da Wyoming dağlarına giderek oradaki manzaraları resimlediler. Ayrıca Grand Tetons, Yosemite ve Yellowstone Ulusal Parklarını da ziyaret ettiler.

"Brother Bear - Ayı Kardeş"in drama ve heyecan boyutunu artırmayı hedefleyen film yapımcılarının getirdiği değişikliklerden birisi de perdeye yansıyan görüntü formatı konusunda oldu. Filmin ilk üçte birlik bölümünde normal ekran formatı olarak bilinen 1.85:1 formatı kullanıldı. Kenai´nin ayıya dönüştüğü sahneden sonrasında ise Sinemaskop olarak bilinen 2.35:1 geniş ekran formatına geçildi. Böylelikle izleyicinin dünyayı Kenai´nin bakış açısından daha geniş boyutlarda görmesi sağlandı. Sinemaskop formatının yanısıra daha zengin renk paleti, çoğaltılmış kamera hareketleri ve daha dolgun ses düzeni sayesinde Kenai´nin yeni edindiği "ayılara özgü bakış açısı" yaratılmış oldu.

Projenin Kökenleri

"Brother Bear" projesini tanımlarken, herşeyiyle Disney´in Florida´daki animasyon stüdyolarında yeşeren bir proje olduğu söylenebilir. Böyle bir filmin yapılmasıyla ilgili ilk fikir orada doğduğu gibi, başından sonuna kadar sözkonusu tesislerde hayata geçirilen ilk proje ünvanını da elde etti.

Ayıları konu alan bir film yapma düşüncesi bundan 10 yıl kadar öncesinde henüz "The Lion King"in prodüksiyon işlemlerinin devam ettiği dönemde ortaya çıkmıştı. Projenin ilk dönem versiyonlarında Shakespeare´in "King Lear" adlı yapıtıyla benzerlik taşıyan dramatik bir öykü çizgisine sahip olması öngörülüyordu. Sonraki yıllarda tekrar ele alınarak Aaron Blaise - Chuck Williams ikilisinin eline teslim edildi. Proje üzerinde 1997 yılında çalışmaya başlayan Aaron Blaise´nin yanına daha sonra ortak yönetmen olarak Robert Walker da katıldı.

Chuck Williams ilk dönem çalışmalarıyla ilgili olarak şunları söylüyor: "Elimizde orijinal bir öykü vardı. Aaron ile birlikte Amerikan kızılderilileriyle ilgili mitolojik öyküleri okuyarak ilk çalışmalara başladık. Bu okumalarımız sırasında bir gerçeği fark ettik. Transformasyon sonucunda hayvana dönüşen insan öyküleri dünya üzerindeki hemen her kültürde vardı. Bizim düşüncemizin ilk halinde asi ruhlu evladın ayıya dönüşmesini konu alan bir baba-oğul öyküsü yer alıyordu. Çocuğun yeniden geri dönebilmesi için birtakım değişimleri gerçekleştirmesi gerekiyordu."

Bundan sonrasına Aaron Blaise devam ediyor: "Dönüşüm efsaneleri, insanlara hayat dersi verecek şekilde tasarlanmıştır. Birbirinden farklı kültürlerde yüzyıllardır süregelmelerinin sebebi de budur. Bu efsaneleri incelediğimizde Batı´ya özgü öykülendirme tarzından farklı şekilde yapılandırıldığını görürüz. Aslında dönüşüm efsanelerinde insanların dünyasıyla hayvanlarınki birbirinden çok da farklı değildir. Onlar hayvanların farklı kıyafet giymiş insanlar olduğunu düşünürler."

Doğal Görünümün Oluşturulması

Konusunun tamamı vahşi doğada geçen "Brother Bear - Ayı Kardeş"in yönetmenliğine getirilen Aaron Blaise ile Robert Walker´ın ikisi de birer doğa tutkunuydu. Bu yüzden filmin sanat yönetiminde doğanın gerçeklerine olabildiğince sadık kalınması gerektiğinin farkındaydılar.

Filmin sanat yönetmenliğini üstlenen Robh Ruppel bu konuda nasıl bir yaklaşım sergilediğini şu sözlerle açıklıyor: "Yönetmenler çok doğal bir görünüm amaçlıyorlardı. Filmdeki her ayrıntının doğayı temel almasını, sanat aracılığıyla yorumlanmasını istediler. Alaska´ya yapılan gezinin büyük yararını gördük. Ayrıca Wyoming´e de bir yolculuk yaparak doğayı inceledik. Sıra sıra dağların boy gösterdiği açık alanlarda manzaranın ne kadar görkemli olduğunu gözlemledik. Gökyüzü çeşitli katmanlardan oluşuyordu. Çok farklı bulut tipleri vardı. Bol miktarda fotoğraf çekerek çizimler yaptık. Daha sonra çizim aşamasında bu materyalden fazlasıyla yararlanma fırsatını bulduk."

Film yapımcılarının Alaska´ya yaptığı ilk yolculuk, 1999 yılının Ağustos ayında gerçekleşti. Aradan bir yıl geçtikten sonra aynı bölgeye bir yolculuk daha yaptılar. Denali Ulusal Parkıyla Kenai Fjords Ulusal Parkında inceleme yaptılar. Exit ve Holgate buzullarını ziyaret ettiler. Sanatçılar da sıradağlarda çizim yaparak günbatımında volkan görüntülerini yerinde gözlemleme fırsatını buldular. Sanatçıların doğal ışık altında çalışması sayesinde "açık hava" adı verilen bir stil geliştirildi ve ışıkların nesneler üzerinde nasıl yansıdığı konusuna özel bir dikkat gösterildi.

"Brother Bear - Ayı Kardeş"in en dikkat çekici ayrıntılarından birisi de arka planlar oldu. Filmdeki görüntülerin arka plan sorumluluğunu üstlenen Barry Kooser ve ekibi, 2001 yılında Wyoming´deki Jackson Hole´a bir gezi düzenleyerek ünlü çağdaş manzara ressamı Scott Christensen ile bir görüşme yaptılar. Christensen onlara öncelikle uzaysal boyutların çizilmesi, daha sonra ayrıntıya inilmesi konusunda bilgiler vererek objelerin sadeleştirilmesi metodlarını anlattı. Christensen´in verdiği bilgiler doğrultusunda çalışmaya başlayan 18 sanatçı, 800´den fazla arka plan üretti.

Barry Kooser yapılan çalışma konusunda şu bilgileri veriyor: "Bu filmde uyguladığımız arka planlar, daha önce ´Lilo & Stitch´te kullandığımız suluboya yaklaşımından oldukça farklıydı. Buradaki stilimiz için yağlıboya tekniğine benzediğini söyleyebilirim. Geçtiğimiz yıllarda ´Bambi´de kullanılan ve fırça darbelerinin daha belirgin olduğu stile benzerlik gösteren bir yaklaşım uyguladık. Keskin hatların ağır bastığı sade görünümlü arka planlar hazırladık. Bunlarda biraz ayrıntıya inilen kısımlar da oldu ama büyük bölümünü izleyicinin kendi hayalgücüyle dolduracağı şekilde yaptık."

Filme derinlik ve boyut eklenmesi işlemi "Derin Boyama" adı verilen bir işlemle gerçekleştirildi. Üç boyutlu modellerin boyanmasında etkili ve direkt bir yaklaşım olan bu işlem, ekstra hareket ve drama unsuru getirecek şekilde en önemli sahnelerde kullanıldı. "Derin Boyama" tekniğinin kullanıldığı sahnelerden birisi, Kenai ile Koda´nın bir dağ yamacına geldiği ve ayıların balık tutuğu çok güzel manzaralı sahne oldu. Sözkonusu tekniğin kullanıldığı bir başka sahne ise, Kenai´nin Koda´ya birtakım duygusal itiraflarda bulunduğu sahneydi.

Sanat yönetimi açısından bakıldığında filmin en etkileyici sahnelerinden birisi de, Kenai´nin ayıya dönüştüğü sahne oldu. Kreatif ekipler bu sahnenin duygusal etkisini artırmak amacıyla renk paletiyle oynama ve görkemli özel efektler ekleme yoluna gittiler.

Barry Ruppel bu sahnede uygulanan tekniği şu sözlerle özetliyor: "Kenai´nin ayıya dönüşmesinin hemen öncesinde renk zenginliğini aşama aşama azalttık. Böylelikle arka planda gri, mavi ve siyah gibi renkler egemen oldu. Bu sayede Kenai´nin ayıya dönüşmesi sahnesi renk açısından zirve noktası gibi patladı. İzleyicinin gözlerinin donuk renklere alışması nedeniyle dönüşüm sahnesinin rengarenk biçimde ortaya çıkmasıyla olağanüstü etki yaratmayı hedefledik."

Phil Collins ile Müzikal İşbirlik

Rock müziğinin efsane ismi Phil Collins´in, Walt Disney Pictures ile ilk işbirliği 1999 yapımı çizgi film "Tarzan" ile gerçekleşmişti. Phil Collins´in "Brother Bear" projesine ilgi duyması ise "Tarzan"ın İngiltere´de gösterime girdiği günlerde oldu. Sonraki aylarda çalışmasına devam eden Phil Collins, "Brother Bear" için altı orijinal şarkı hazırlamakla kalmayıp filmin bestelerini de üç Grammy ödüllü besteci Mark Mancina ile paylaştı.

Ünlü yıldız bu projeyle ilgilendiği ilk günleri şu sözlerle anımsıyor: "Yapımcılar bana ´Brother Bear´ın öyküsünü anlattıktan sonra filmin genel havasını anlayabilmem için resimlerle dolu bir kitap verdiler. O kitapta uçsuz bucaksız gökleriyle Kuzeybatı Amerika manzaraları vardı. Kitabın sayfalarına bakarken aklımda bazı küçük melodiler belirmeye başladı. Örneğin ´dağların gökyüzünü öptüğü an...´ ve ´doğa ile insan yan yana yaşarken...´ gibi sözler aklıma geldi. ´Great Spirits´ adlı şarkının sözlerinin ortaya çıkışı da o günlerde gerçekleşti."

Filmde duyulan ilk şarkı özelliğini taşıyan "Great Spirits"i müzik dünyasının bir başka efsanevi ismi, Tina Turner yorumladı. Film boyunca süregelen kardeşlik temasını işleyen bu şarkıda "Hepimiz aynıyız, hepimiz kardeşiz. Dünya üzerindeki tüm yaratıklar kardeştir. Bu dünyada hepimiz gerçek kardeşler olarak kalmalıyız" gibi sözler yer aldı.

Yaşamını İsviçre´de sürdürmekte olan Tina Turner, "Great Spirits" adlı şarkıyla ilgili düşüncelerini şu sözlerle dile getiriyor: "Dinlerken olağanüstü duygular uyandıran harika bir şarkıydı. Sözlerini ilk okuduğumda ´Bir dua gibi´ diye düşündüm. Daha sonra dinledikçe sevdim ve, ´Bu şarkıyı mutlaka seslendirmeliyim´ diye düşünmeye başladım. Şarkıda alttan alta gelişen bir gospel havası var. Aynı zamanda da sevgi, özen gösterme ve bir araya gelme gibi kavramlar üzerine gelişen mesajıyla gerçek anlamda spiritüel nitelikler taşıyan bir şarkı..."

"Brother Bear - Ayı Kardeş"in en sıradışı şarkısı ise hiç kuşkusuz "Transformation" adlı şarkı oldu. Kenai´nin ayıya dönüştüğü sahneye eşlik eden bu şarkı için Phil Collins´in yazdığı İngilizce sözler, Kanada Eskimolarına özgü yerel bir dil olan Inuit diline çevrildi ve Bulgaristan Kadınlar Korosu tarafından yorumlandı. Şarkının düzenlemesini Mark Mancina hazırladı. Vokal düzenlemelerini ise Phil Collins ile Eddie Jobson birlikte yaptılar.

Mark Mancina bu şarkının gelişimini şu sözlerle anlatıyor: "Phil şarkıyı yazdıktan sonra bize demosunu çaldı. Fazlasıyla etkilendiğim bu şarkının Bulgaristan Kadınlar Korosuyla çalışmak için harika bir fırsat sağlayabileceğini hissettim. Kendilerine tamamen yabancı bir dilde şarkı söylemeleri sonucunda şarkı son derece özgün bir yapı kazandı. Çok kültürlü bir şarkı ortaya çıktı."

Phil Collins film için hazırladığı bu şarkının özelliklerini şöyle açıklıyor: "Bu tipte bir şarkıyı daha önce hiç yazmamıştım. Müziği bestelemek için bilgisayar kullanmak suretiyle başka yollarla asla yapamayacağım birçok şeyi deneme fırsatını buldum. Bilgisayarda farklı notaları alıp neler olacağını görebileceğiniz şekilde hareket ettirebiliyorsunuz. Yaptığınız denemelerin ardından sonucu görünceye kadar da ne olacağını tam olarak kestiremiyorsunuz."

Ünlü sanatçı bu şarkıyı neden kendisinin seslendirmediğini ise şu sözlerle anlatıyor: "Bu şarkının sözlerini yaparken kendim seslendiririm diye düşünmüştüm. Bulgaristan Kadınlar Korosu fikri sonradan ortaya atıldı. Daha önce yaptığım şarkıların hiçbirisine benzemeyen bu şarkı, Disney filmlerinde bugüne kadar yer alan tüm şarkılardan da çok farklı oldu. Bu açıdan bakınca şarkıyı bir eritme kabı gibi tanımlayabilirim. Kesinlikle dünya müziği oldu."

Filmde yer alan Phil Collins bestelerinden birisi de, oldukça keyifli ve iyimser havada bir çalışma olan "On My Way"dir. Phil Collins ile Jeremy Suarez´in birlikte seslendirdiği bu şarkı, kendi kaderleriyle yüzleşmek için güçlerini birleştiren Kenai ve Koda için yepyeni yönlerin sinyalini verir.

Salmon Run´a ulaşmayı başaran Kenai ile Koda´yı orada kalabalık bir ayı grubu sıcak bir şekilde karşılar. Phil Collins filmdeki bu mutlu dakikaları temsil etmek üzere "Welcome" adlı şarkıyı hazırladı. Bu şarkıyı ise The Blind Boys of Alabama adlı efsanevi vokal grubu seslendirdi.

Phil Collins tarafından yorumlanan "No Way Out" (Theme from "Brother Bear") adlı şarkı ise güzel bir balladdır. Kenai ile Koda´nın üzücü gerçeği paylaştığı duygusal dakikalara eşlik eder. Şarkının sözleri de Kenai´nin içsel duygularını ifade edecek şekilde düzenlenmiştir. Kenai´nin Koda ile yüzleştiği sahnede kamera onun yüzünü gösterir ve Phil Collins´in, "Yaptığım şeyleri değiştirmek adına söyleyecek birşeyim yok" diyen sesi duyulur. Bu sahne, Kenai´nin o güne kadar yaptığı davranışların sonucunun farkına tam anlamıyla vardığı önemli dakikaları simgeler.

Filmin sonundaki jenerikte ise yine Phil Collins´in yorumladığı "Look Through My Eyes" adlı şarkı duyulur. Bu neşeli ve canlı ballad, filmin "dünyaya bir başkasının gözüyle bakmak" şeklindeki ana felsefesini şarkı sözleri ve ritmik melodiler aracılığıyla yansıtmayı amaçlar.

"Brother Bear - Ayı Kardeş" için yaptığı çalışmayı Phil Collins şu sözlerle özetliyor: "Bu konudaki ezeli zorluk, daha önce yaptığının bir adım ilerisinde olanı başarmaktır. Yeni şeyler yapmayı severim. Bu film ´Tarzan´dan tamamen farklı bir çalışmaydı. Affedicilik, şefkat, merhamet ve anlayış gibi temaları ele almasını çok sevdim. Bir besteci olarak benim görevim, insanların hoşuna gidecek ve öyküyü taşıyacak şarkılar yaratmaktır. Bu açıdan son derece heyecan verici bir proje oldu. Her gün stüdyoya gidip çalışmaya bir an önce başlamak için sabırsızlandım."

Film hakkında bilgi için tıklayın...