"I, Robot - Ben Robot"

"Ben,Robot"ta tasvir edilen epik, tarih değiştirici olaylar bir asırdan daha uzun süre önce, film yazarı Jeff Vintar'ın bir robot tarafından işlenmiş olabileceği muhtemel bir cinayetle ilgili bir esrar olan "Hardwired"ın senaryosunu yazdığı zaman doğdu. Yapımcı Laurence Mark projeye önderlik etti,ve Twentieth Century Fox Alex Proyas'ın yönetmenliğiyle Hardwired'ı geliştirmek için ele aldı.2000'in başlarında,Vintar Proyas'la proje üzerinde çalışmak üzere,2 yıldan uzun süren bir işbirliği için Avustralya'ya uçtu.

“Alex Proyas'la senaryoyu geliştirmeye başladık, ve amacımız onu bir miktar daha açmaktı,” diye hatırlatıyor Laurence Mark.“Düpedüz bir gelecek cinayeti esrarı olarak başladı ve onu daha geniş bir alana yaymak için sürekli bir çaba vardı.Ayrıca, Alex'in keskin görsellik hissinden mümkün olabildiğince çok yararlanan bir filme girişmek akıllıca geldi…”

Bu süre boyunca, Ben,Robot filminin telif hakları Davis Entertainment tarafından alındı, ve Proyas, Isaac Asimov'un eserinden parçalar içermesi için filmi yeniden kurguladı.Asimov’un fikirleri ve karakterleri Vintar’ın esrar öyküsünün yapısıyla kendiliğinden uyuşuyordu.

‘Hardwired’ ve Ben, Robot'u biraraya getirdik çünkü Fox hep robotlarla ilgili büyük bir film yapmak istemişti ve Asimov'un kısa hikayelerinden bir film yapmak Alex'in hep rüyası olmuştu" diyor yapımcı John Davis. “Organik olarak gerçekleşebilecek bir beraberlikti çünkü ‘Hardwired’ ın ve Ben, Robot'un temaları çoğu yerde birbirleriyle uyuşuyordu,” diye ekliyor Laurence Mark.

2035 dünyası robotların “3 Laws Safe”olduğuna inanır. Bir robot bir insana zarar veremez yada zarar görmesine izin vermez; bir robot bir insanın emirlerine,bu emirler birinci kanunla çelişmediği sürece uymalıdır; bir robot kendi varlığını,birinci yada ikinci kanunla çelişmedikçe korumalıdır. Asimov Robotların 3 Kanunu’nu ilk olarak bilim kurgu yazılarında yarattı, fakat fikirleri gerçek dünyaya uzanır, ve hatta gerçek robot bilimcilerin ve araştırmacıların yapay zekayı ele alış biçimlerine önderlik eder.

“Asimov gerçekten bilimi halkla en iyi bütünleştiren kişi oldu ” diyor co-senaryo yazarı Jeff Vintar. “Bilim kurgunun öncülerinden ve robotlar hakkında yazan ilklerden biriydi .Asimov’dan önce robotlar birer canavar olarak kağıda dökülüyordu. O onlara metal Frankensteinlar olarak değil, belli kurallara göre çalışan mekanizmalar olarak yaklaşan ilk kişiydi, ve kendisinin ilk gerçekçi robot öykülerini yazdığına inanılır.”

Alex Proyas’ın Asimov’un öykülerine duyduğu yakınlık film yapımcısının çocukluğuna rastlar. “Yaklaşık 10 yaşındayken, çok bilim kurgu okurdum and Asimov çok sevdiğim yazarlardan biriydi. Bilim kurgu türünün gerçek bir hayranıydım ve Ben, Robot filme çekilmesinin gerçekten hoş olabileceğini düşündüğüm birkaç kitaptan biriydi. Gençken bu tür şeyleri hayal edersiniz ve ben oldukça küçük yaştayken film çekmek isterdim. Bunu da bir gün filme çekmeyi hayal etmiştim.

“Asimov’un fikirlerinin hala inanılmaz ölçüde uygun ve çağdaş olduğunu düşünüyordum,” diye devam ediyor Proyas. “1940larda ve 50lerin başında çalışan birinin geleceği bu kadar açıkça tasarlaması ve şuan günlük hayatımızı etkilemeye başlayan fikirleri tahmin etmesi hayret verici. Hakkında yazdığı geleceğin dünyasına gittikçe yaklaşıyoruz, işte bu hikayeleri anlatmanın tam zamanı.”

Proyas BEN,ROBOT’U geliştirmeyi sürdürdükçe, o ve yapımcılar dikkatlerini oyuncu seçimine yönelttiler. Film yapımcılarının başrolü oynaması içim tek ve en iyi tercihi taleb etmeleri bir Hollywood klişesidir. Fakat BEN,ROBOT’ta, yapımcılar bunu yaptıklarında ısrarcılar. “Will Smith listemizdeki birinci kişiydi, ve ona ulaşmak piyangoyu kazanmak gibiydi,” diyor John Davis. “Çünkü insan öyküsü bizi en az robot öyküsü kadar ilgilendiriyor, Will Smith’e şükürler olsun,” diye ekliyor Laurence Mark.

“Beni bu filme çeken şey,sorunun robotlar olmadığı düşüncesi,” diyor Smith. “Sorun teknoloji değil. Sorun olan, insan mantığının sınırları, ve biz aslında kendimizin en kötü düşmanıyız.

“BEN, ROBOT bilhassa türlerin ilginç bir karışımı,” diye devam ediyor Smith. “Yüksek teknolojide bir aksiyon filmi, bir özel efekt filmi, bir romantik drama, ve bir cinayet esrarı. Alex Proyas‘ın tüm bu farklı türleri film içine yayması fevkalade. Genellikle bir esrarın yapısıyla bir aksiyon filminin yapısı arasında gerçek bir çelişki vardır. Dönüm noktaları farklı biçimlerdedir, fakat Alex tür kurallarını yıkıyor ve yeni ve özel olacak birşey yaratıyor .”

BEN, ROBOT Smith’e kendini kanıtlaması için yeni imkanlar yarattı. “Bir oyuncu olarak, bir aksiyon filminde gerçekten oynayabildiğiniz anlar çok seyrektir. Benim için sorunlu bir karakteri oynamak ilginç, çünkü dünyayı kurtaran gelişi güzel tipleri canlandırmada çok başarılı oldum.Genellikle derin duygusal yaraları ve travmaları olan karakterleri oynamadım, ve sorunlu bir karakterin zihnine dalmaktan çok hoşlandım. Bu yüzden bu benim için farklı bir sapma.”

Smith Dedektif Del Spooner’ı tasvir etmek ve filmde İdari Yapımcı olarak görev almak üzere imza attıktan sonra, Akademi Ödüllü yazar Akiva Goldsman’ı (“A Beautiful Mind”) takıma katmayı önerdi. Smith özellikle öyküye daha sıkı bir bilim ve bilim kurgu çizgisi getirmek istiyordu. “Bu projeyi özel olabilecek ve uzun süre hatırlarda kalacak bir şey olarak gördük,” diyor Smith. Türün sınırlarının dışına çıkmak istedik.”

“Will’in ricaları Alex’in de benim de kulağıma hoş geldi,” diyor, çocukluğundan bu yana bir Asimov hayranı olan Akiva Goldsman. Proyas, Smith Goldsman, yapımcı Wyck Godfrey, ve Fox film üzerinde çalışmak için Smith‘in “Bad Boys II,”yu çektiği Florida’ya hareket ettiler. “Bir otele kapandık, ve hikayeyi sahne sahne ortaya serdik,” diye anımsıyor Goldsman.

Film yapımcıları Dedektif Del Spooner karakterinin türün tipik figürlerinden ayrılması için çalıştılar. Spooner’ın teknolojiye ve–günlük hayatın gerekli bir parçası olduları bir dünyada –robotlara karşı olan nefreti can alıcı bir unsurdu. “Spooner eski kıyafetlere ve geçmişin müziğine aşık, ve basit zamanlara hasret,” diyor Smith. “Robotları sevmiyor, bu yüzden bu cinayeti araştırmak için gerçekten mükemmel bir dedektif, çünkü zaten yanlış birşeyler bulmak istiyor.”

Spooner’ın roboticist Dr. Susan Calvin’le ilişkisi hikayenin merkezinde, bu yüzden Will Smith’e zıt ve inandırıcı bir partner olabilecek aktrisi bulmak –ve Isaac Asimov tarafından yaratılmış bir karakter üzerinde duygusal etki yaratmak-film yapımcıları için zorlu bir görevdi.

Spooner ve Dr. Calvin eşi benzeri olmayan bir robot olan Sonny'i gerçeği bulmak için yanlarına alırlar. Filmde Sonny'i Alan Tudyk canlandırıyor. Tudyk ve dijital efekt grubu duyguları, aklı ve espri gücü olan gerçek bir dijital yıldız yaratmışlar. Sonny ve Spooner arasındaki duygusal bağ hikayenin tam merkezinde yer alıyor.

“Sonny oldukça ilginç ve zor bir roldü çünkü robot olmasına rağmen bir çok insani özelliğe sahipti,” diyor Wyck Godfrey. “oldukça masum ve sıcak bir yanı vardı ve diğer robotlardan farklı yapılmıştı. Üstelik muzip bir robottu. Alan’ın üstün komedi performansı, iyi bir tiyatro oyuncusu olması sayesinde insani bir robot kimliğinin altından başarıyla kalkmasını sağladı.”

“Sonny bir çocuk gibiydi,” diyor Tudyk. “Bazen herşeyiyle mükemmel, tam ve eksiksizken bazen hiç beklenmeyen bir anda saf ve fazla iyimser olabiliyordu. Sonny bir amaç için yapılmıştı ve bu amacın ne olduğunu bilmiyordu. İçinde bir sürü sır saklıyordu ve filmin sonuna dek bu sırları taşıyacaktı.”

Tudyk filmin çekimlerine Vancouver'da başlamasından bir ay önce şehre gelmiş ve rolü için hazırlanmaya başlamış. Bio energik hareket tarzı, konuşma ve mimik üzerine çalışmış. Ayrıca kickboxing, ve denge egzersizleri yapmış.

Yapım başladıktan sonra ise aktör/dansçı Paul Mercurio (“Strictly Ballroom”) diğer robotların hareketlerini va tarzlarını belirlemek için kareograf olarak ekibe dahil olmuş. “Paul ile çalışmayan tek robot bendim,”diyor Tudyk. “Bence bu oldukça işe yarayan bir fikirdi. Çünkü Sonny yeni jenerasyon bir robottu ve bir benzeri yoktu.”

Filmin çekimlerinin başlamasına bir buçuk yıl kala yönetmen Alex Proyas ekibin çekirdeğini oluşturan grupla ön çalışmalara başlamış. Yapım Tasarımcı Patrick Tatopoulos'un da bulunduğu bu ekip günümüz dünyasına robotları adapte etmenin yollarını ve şekillerini tasarlamışlar. Proyas ve Tatopoulos bu filmden önce “Dark City”de de birlikte çalışmışlardı.

“I, ROBOT 'u belgesel nitelikte bir gelecek kurgusu ile çekmek ve olabildiğince Hollywood yaklaşımından uzaklaşmak istiyordum,” diye açıklıyor Proyas. “Güçlü bir geçeklik duygusu yaratarak izleyicinin yaşadığı dünyayı robotlarla paylaştığına inandırmak ise benim için çok önemliydi. İnanılası ve gerçekçi bir gelecek görüntüsü yakalamalıydım. Uçan arabalar gibi izleyicinin şimdiye dek aklında kalan gelecek kurgularından uzak durmalıydım. Gerçekten bundan 30 yıl sonra dünyayı o halde görebileceğine inanmalılardı. Benim için hikaye ve karakterler kullanılan geleceğe ve yüksek teknolojiye ait malzemeden çok daha önemliydi. Robotlar çok ilginç bir teknoloji ve başka teknolojik detaylardan uzak durmak istedim. Elbette ki arabalar yarttık ve bunları filmde kullandık fakat 2035 yılının bir numaralı teknolojik devriminin robotlar olduğuna dikkati çekmek asıl amacımızdı.”

Filmin ana karakterlerinden biri olan Sonny'i ve diğer robotları yaratan Patrick Tatopoulos’un en önemli görevi robotların tasarımını gerçekleştirmektir. Tatopoulos 20th Century Fox'un daha önceki blockbuster filmlerinden biri olan “Independence Day” de yaratık ve yapım tasarımından da sorumlu olmuştu.

İki yıl boyunca yönetmen Proyas, ile omuz omuza çalışan Tatopoulos daha önce robotlara ait olan tüm bilgilerini unutup Sonny'i yaratmak için kolları sıvamış. Sonny son haline gelmeden önce tam 50 ayrı dizayn hazırlanmış.

Filmin en önemli dizaynlarından biri olan NS-5'lar ve tabii ki Sonny bugüne dek tasarlanmış tüm robotlardan farklılardı. Saydam hissi veren görüntüleri, insan vücudunu benzerlik taşıyan kas sistemi ve yapısı ve tamamen simetrik yüzleri... “Sonny ve NS-5'lar film boyunca farklı yüzlerle karşımıza çıkacaklardı. Dolayısı ile dizaynı değiştirmeden hem sempatik hem de bir anda korku verici bir görünüme sahip olmaları gerekiyordu.” diyor Tatopoulos.

Robotların bu saydam görüntüleri insana güven verici olmalarını sağlayan bir özellik olarak düşünülmüş. Eğer saydamsanız hiç bir şey saklayamazsınız. Örneğin devlet binalarının çoğu cam materyalden yapılarak bu güven hissini doğurmayı hedeflerler. Eğer bir robot saydamsa ona güveniniz tam olmaz mı?...

2035 yılının fiziksel dünya görünüşü ise Şikago'dan esinlenilmiş. Şehrin bir kısmında yepyeni camla kaplı çok katlı binalar varken bazı kısımlarında ise hala çok eski ve harap gözüken binalarda hayat sürmektedir. Yönetmen ve yapım tasarımcısı şehrin bu özelliğini gerçekçi bir film temasının seti haline getirmeyi başarmışlar. Böylece bilgisiyara teknolojisi ile yaratılmış değilde gerçekten yaşayna birşehrin 35 yıl sonraki haline ulaşmışlar.

Proyas'ın film boyunca vurguladığı yeşillikten yoksun şehir ise yönetmene göre bundan bir kaç yıl sonra tüm büyük şehirlerin karşılaşacağı önemli bir gerçek.

Filmde kullanılan tüm arabalar özellikle bu film için dizayn edilmiş taşıtlardır. Alman menşeeli bir araba firması olan Audi Will Smith'in kullandığı ve kahramanın otomobili olacak çok özel bir dizayn gerçekleştirmiş. Hazırlanan model çok büyük bir gizlilikle Audi'nin daha ilerki yıllarda çıkacağı bir araba modelinin prototipi olmuş.

Filmde Oscar Ödüllü Özel Efekt danışmanı John Nelson (“Gladiator”) toplam 1000 görsel efektin yapımından sorumlu olmuş. Nelson ve yardımcısı John Berton (“The Mummy,” “Men In Black 2”) 20 kişilik bir ekiple Vancouver'daki stüdyolarda 8 ay boyunca binlerce değişik çalışma yapmışlar.

Isaac Asimov'un Üç Kanunu

1. Bir robot asla bir insana zarar veremez ve bir insan oğlunun zarar görmesine izin veremez.
2. Bir robot insanların verdiği emirleri birinci kuralı bozmayacak olması şartı ile yerine getirir
3. Bir robot kendi varlığını birinci ve ikinci kuralları bozmamak şartı ile korumakla yükümlüdür.

Film hakkında bilgi için tıklayın...