|
Coen Kardeşler
Tuhaf,
ironik, şiddet dolu, post-modern, komik, stilize... Coen kardeşlerin sineması
incelendiğinde metinde geçmesi garanti birkaç anahtar sözcük... Joel ve
Ethan Coen, 1980 sonrası Amerikan Sineması'nın en ayrıksı örneklerinden
birkaçına imzalarını atmış iki kardeş... Biraderlerden üç yaş büyük olanı
Joel yönetmen; Ethan ise yapımcılık rolünü üstlenmiş. İkisinin ortak maharetleri
de var elbet; filmlerinin senaryolarını beraber yazıyorlar, kurgularını
da Roderick Jaynes takma adıyla kendileri yapıyorlar. Roderick Jaynes
de herhalde Oscar'a aday olmuş ilk ve tek sanal karakter...
Coen'lerin
sinema serüvenleri 80'lerin başlarında iki kardeşin senaryo çalışmalarıyla
başladı. 1982'de Joel, yakın arkadaşı Sam Raimi'nin "Evil Dead - Şeytanın
Ölüsü"nde kurgu asistanı olarak çalıştı. 1984'te 1.5 milyon dolar gibi
küçük bir bütçeyle kotardıkları stilize ve vahşi "Blood Simple - Kansız",
iki kardeşin taze yetenekler olarak nitelendirilmesini ve eleştirmenlerin
ilgisini çekmesini sağlayan film oldu. Karısı tarafından aldatıldığından
şüphelenerek bir dedektif tutan Texas'lı bir bar sahibinin etrafında dönen
karmaşık olayların anlatıldığı film, 1985'te Sundance Film Festivali'nde
Büyük Jüri ödülü aldı. Senaryosonu yazdıkları "Crimewave - Suç Dalgası"nı
1985'te Sam Raimi filme alırken, Coen'ler 1987'de ilk filmlerindeki şiddetten
çok farklı bir noktada "Raising Arizona - Arizona Junior" ile komedi sularına
dalıp hayranları arttırdılar.
90'lara
epik gangster öyküsü "Miller's Crossing"le giren Coen'ler, 1991'de "Barton
Fink"le büyük bir başarıya imzalarını attılar. Bir yazarın yaratıcı bunalımını
sürreal biçemle ve stilize bir anlatımla beyazperdeye yansıtan film, Cannes'da
en iyi film, yönetmen ve erkek oyuncu ödüllerini kazanırken, Coen'leri
de tuhaf dünya ve insanların görsel fatihleri olarak tescilleyecekti.
1994'te çektikleri ve 25 milyon dolarlık bütçesiyle en büyük bütçeli Coen
filmi olma ünvanını kazanan "The Hudsucker Proxy - Bir Şirket Komedisi",
eleştirmenlerce beğenilmedi, gişede de başarısız oldu.
1996
tarihli "Fargo" ise Coen'lerin en büyük başarıları olma ünvanını kazandı.
Karanlık bir polisiye komedi olan "Fargo", "Kansız"ın açgözlülük, yozlaşma
ve cinayet temalarına geri dönüyor ama karakterlerin artan duyarlılığı
ve şaşırtıcı sıcaklığı ile beğeni topluyordu. Filmdeki rolüyle Joel'in
eşi Frances McDormand en iyi kadın oyuncu Oscar'ını alırken, filmin yaratıcı
kardeşleri de en iyi senaryo Oscar'ıyla ödüllendiriliyorlardı. Sonraki
filmleri "The Big Lebowski - Büyük Lebowski" ise eleştirmenleri ikiye
bölecekti. Bir suç öyküsüyle komediyi harmanlayan film, Joel Coen'e Berlin
Film Festivali'nde Altın Ayı adaylığı getirdi. Coen'lerin sinemaseverlere
son sürprizi ise "O Brother; Where Art Thou?". Film, 1930'ların Missisippi'sinde
üç mahkumun mistik ve müzikal kaçışlarını konu alıyor...
Çoğu
zaman kara-filme saygı duruşunda bulunan, ama postmodern bir hava yaratmayı
da ihmal etmeyen, stilize şiddetle kara komediyi bağdaştırabilen ve çeşitli
zaman evrelerinde hep sıradışı karakterlerle karşımıza çıkan Coen kardeşler,
20 yıla yakın bir süreden beri Amerikan sinemasından farklı tınılar sunuyorlar...
Klasik türlere göz kırparken yeni ve yaratıcı eserler ortaya koyan Coen'lerin
sinemasında film-noir meraklılarından, komedi veya polisiye öykü tutkunlarına
kadar tüm sinemaseverlerin birşeyler bulması mümkün...
Filmografileri:
O Brother, Where Art Thou? - Nerdesin, Be Birader? (2000)
The Big Lebowski - Büyük Lebowski (1998)
Fargo (1996)
The Hudsucker Proxy - Bir Şirket Komedisi (1994)
Barton Fink (1991)
Miller's Crossing (1990)
Raising Arizona - Arizona Junior (1987)
Blood Simple - Kansız (1984)
Diğer Yönetmenler için tıklayınız
|