David Cronenberg
Fantastik sinemanın yaramaz adamı...

"Sanat, ne düşündüğünüzü, sizin için neyin önemli olduğunu, sizi neyin rahatsız ettiğini ortaya koymanın bir yoludur. Bazı insanlar bunun için günah çıkarırlar; bazıları arkadaşlarıyla paylaşırlar. Anahtarlardan biri de düşlerinizdir. Düşlerime hiç metodik ya da psiko-analitik bir yaklaşımda bulunmadım ama kendi gerçekliğime göre ilginç olduklarını biliyorum. Düşleriniz de ne düşündüğünüzü anlamanız için bir yoldur."

"Gerçeküstü korkunun kralı" David Cronenberg, 1943'te Toronto, Kanada'da doğdu. Babası gazeteci, annesi ise piyanist olan Cronenberg, küçük yaşlardan itibaren edebiyata ve müziğe ilgi gösterdi. Toronto Üniversitesi'nde Edebiyat Fakültesinden mezun olan Cronenberg, Kanada televizyonu için deneysel filmler çektikten sonra ilk iki filmi "Shivers" (1975) ve "Rabid - Kuduz"la (1977) birlikte "kült" korku uzmanı statüsünü kazandı. Tartışmalı otobiyografik "The Brood"un (1979) ardından çektiği telepati üzerine kurulu "Scanners" (1981) ona daha da popülerlik kazandırdı. Korsan yayın yapan ve televizyondan genel sinyallerle insanları kontrol altına alan bir televizyon kanalına kafayı takan bir yapımcının hikayesini anlatan "Videodrome" (1983) onun medyanın ilgi odağı olmasına yolaçtı. Teknoloji kaynaklı mutasyon konusu Cronenberg'in filmlerinde daha sonra tekrar karşımıza çıkacaktı.

"Sansür, psikopatların yapmaya yeltendiği şeyi yapar; illüzyonla gerçeği karıştırır. Bir arkadaşım 'Videodrome'u izlemiş, bana gelip filmi beğendiğini söyledi ve ekledi: 'Seni birgün içeri atacaklar...' "

Cronenberg, "Videodrome" sonrasında Hollywood'a atladı. Hollywood'da çektiği ilk film, aynı zamanda özgün olmayan bir senaryodan çektiği ilk film olan "The Dead Zone"du. Stephen King'in aynı adlı eserinden uyarlanan film, dokunduğu insanların geleceğini görme yetisine sahip bir adamın hikayesiydi. "The Dead Zone"u, bir korku klasiğinin yeniden çevrimi olan "The Fly - Sinek" (1986) izledi. Jeremy Irons'ın olağanüstü oyunculuğuyla "Dead Ringers - Ölü İkizler"de ikiz jinekologların ürkütücü öyküsünü anlatan Cronenberg, 1991'de yapılamaz denen bir işe soyundu ve William Burroughs'un eserinden "Naked Lunch - Müthiş Yemek"i sinemaya uyarladı.

"William Burroughs, 'kadınlar ve erkekler farklı istek ve amaçlara sahip, farklı türlerdir' der. İşte cinsiyetler arasındaki çatışma da burda çıkıyor. 'Küçükken kızlar ve erkekler aynıdır; büyüdükçe sosyal baskılar, çevresel etkiler onları ayrı yollarda yürümeye zorlar' gibi bir mantık geçerli değildir. Zaten çocuğu olan herkes bunu bilir. Dişilik ve erkeklik vardır. Burroughs'un dediği gibi: 'İstek ve amaçlarımız farklı'..."

1993'te Broadway oyunu "M. Butterfly"ı beyaz perdeye aktaran yönetmen, bir kez daha Jeremy Irons'la çalışıyordu. 1996'da çok tartışılan, çok eleştirilen J. G Ballard'ın "çarpışan otomobil" fantazisini görselleştirerek "Crash - Çarpışma"yı çeken Cronenberg, 90'ların sonunda ise "ExistenZ - Varoluş" ile yine kendine özgü bir bilim-kurguya imza atıyordu.

"Ben filmlerimin radikal olduklarını düşünmüyorum. Genelde bu tanımlama yakıştırılıyor filmlerime ya da sansür tarafından korkuyla karşılanıyor. Sanırım ben o kafa yapısında birisi olsaydım, ben de kendi yaptıklarımı böyle nitelendirebilirdim. Filmlerimden hiçbirinin politik açıdan sakıncalı bulunduğu için yasaklandığını sanmıyorum. Filmlerimle ilgili tüm yasaklar görsellik yüzünden; görselliğin ardındaki felsefik önermeler yüzünden değil. Önce görsellik onları çarpıyor, sonra ise filmlerin genel rahatsız edici yapısı..."

Tartışma yaratan, sürekli sansürle başı derde giren Cronenberg 2001'de "Basic Instinct 2 - Temel İçgüdü 2"yi çekmeye hazırlanıyor. Fantazilerin paylaşımını kendini ifade etmenin yollarından bir olarak gören Cronenberg'in bu kez neler yapacağı yine merak konusu... Ne de olsa o, bir parazit, mutasyon ya da tıbbi durumlar sonucu ortaya çıkan dehşet, karanlık geri planlar, su üstüne çıkan fantazilerin sinemasının en ünlü adamı...

Filmografisi
eXistenZ - Varoluş (1999)
Crash - Çarpışma (1996)
M. Butterfly (1993)
Naked Lunch - Müthiş Yemek (1991)
Dead Ringers- Ölü İkizler (1988)
The Fly - Sinek (1986)
The Dead Zone (1983)
Videodrome (1983)
Scanners (1981)
The Brood (1979)
Fast Company (1979)
Rabid - Kuduz (1977)
Shivers - Ürpertiler (1975)


Diğer Yönetmenler için tıklayınız...