ZOLTAN FABRI
1917'de Budapeşte'de doğan ve eğitimini bu şehirde tamamlayan Fabri'nin öncelikli ilgi alanı resimdi. 1935'ten 1938'e kadar Budapeşte Güzel Sanatlar Akademisi'nde okudu, daha sonra tiyatro yönetmeni olabilmek düşüncesi ile okulunu değiştirdi, Film ve Drama Akademisi'ne girdi. 1941'de oyunculuk diplomasını aldı, üyesi olduğu Macar Ulusal Tiyatrosu'nda yönetmenliğin yanı sıra, sahne tasarımları yaptı ve kimi oyunlarda oynadı. 1945-1950 yılları arasında, aralarında Sanatçılar Tiyatrosu ve Ulusal Tiyatro da bulunan birkaç Budapeşte tiyatrosunda oyunlar sahneye koydu. 1946'dan itibaren Yeni Öncüler Tiyatrosu'nun (Uttörö Szinhaz) yöneticisi oldu. Fabri'nin sinema kariyeri, 1950'lerin "sosyalist gerçekçilik" döneminde Hunnio Film Studio'sunda sanat yönetmeni olarak çalışmaya başlaması ile start aldı ve yarım kalmış bir filmi bitirmek suretiyle yönetmenliğe terfi etti. 1952'de ilk filmini çekti. Fabri, 2. Dünya Savaşı'nın büyük kısmını savaş tutsağı olarak geçirdi. Harap hale gelmiş ülkesine tutkulu bir anti-faşist olarak geri döndü ve insan haklarını öne çıkartan filmler yapmaya karar verdi.

1952 yılında çektiği ilk filmi "Fırtına", bir kasaba halkının kolektif çalışmaya yönelmesini anlatıyordu. 1956'da Cannes'da gösterilen "Atlıkarınca" ise, muhteşem görüntüleri ile belleklerde yer etti. Yine 1956 yılında konformist çevresinin baskıları sonucu yaşamı alt üst olan bir adamın trajedisini anlatan "Profesör Hannibal"ı çekti. 1957 yılında Karlovy Vary Festivali'nde onurlandırılan bu film, faşist bir geçmişten miras kalan problemleri işlemekte, dolaylı yoldan Stalinist dönemin baskıcı atmosferinin karşısında yer almaktaydı. 1956 olaylarından sonra bu filmin Macar sinemalarında gösterimi yasaklandı.

Macar sinemasına uluslararası düzeyde seyirci kazandıran Fabri, 1968 yılında, Ferenc Molnar'ın tanınmış romanına bütünüyle sadık kalınarak uyarlanan Macar-Amerikan ortak yapımı, "Pal Sokağı Çocukları"nı gerçekleştirdi. Çocukluktaki kahramanlıkları konu edilen film, 1968 yılında Oscar Ödülü'ne aday gösterildi. 1975'te Moskova'da "Bitmemiş Cümle"yle jüri özel ödülü kazandı. Daha sonra derin bir içsel psikolojiyi işleyen ve daha sonra yönetmenin en iyi filmlerinden biri olarak anılacak olan "Beşinci Mühür" ile savaş döneminin ahlaki çözemlemesini yaptı. Fabri, 1978'de Moskova'da büyük ödülü aldı. Berlin'de de Altın Ayı ile ödüllendirildi. Fabri, 1978'de "Macarlar" ile bir kez daha Oscar'a aday gösterildi. 1981'de kendisine Gümüş Ayı getiren filmi "Requiem - Ağıt"ta, savaşın toplumsal düzenin yanı sıra insan ruhunda açtığı yaraların sonuçlarını bir genç kızın dramı üzerinden anlatmayı denedi. Bütün çalışmalarında Macar Edebiyatı'nı temel alan Fabri, etkin bir gerçekçilikle ahlaki meseleleri ülkesinin tarihi ile bağdaştırdı. Filmlerindeki metne, metindeki kompozisyona son derece titiz yaklaştığının, atmosferin ve fiziksel çevrenin kusursuz olarak kurulması, canlandırılmasına çok önem verdiğinin, oyuncuları ile set haricinde de sabahlara kadar çalıştığının ve bazı set düzenlemelerini de bizzat kendisinin kotardığının altını çizmekte fayda var. Üç kez Kossult Ödülü'ne layık görülen, Macar Sinema ve Televizyon Sanatçıları Birliği'nde başkanlık, Budapeşte Drama ve Sinema Sanatları Akademisi'nde de profesörlük yapmış bulunan Fabri, Macar Sinemasının bir klasiği olarak kabul edilmektedir. 23 Ağustos 1994 tarihinde kalp krizinden öldüğünde, otobiyografisinin düzeltmelerini yapmakla meşguldü.

Filmografisi:
Gyertek el a nevnapomra (1983)
Requiem - Ağıt (1981)
Balint Fabian Meets God - Balint Fabian Tanrı ile Tanışıyor (1979)
Hungarians - Macarlar (1978)
The Fifth Seal - Beşinci Mühür (1976)
141 Minutes From The Unfinished Sentence (1974)
One Day More, One Day Less (1973)
Ant Hill (1971)
The Toth Family (1970)
Pal Sokağı Çocukları (1967)
Late Season (1966)
Twenty Hours - 20 Saat (1964)
Darkness In Daytime (1963)
Last Goal (1962)
Brute (1959)
Summer Cloud (1967)
Professor Hannibal - Profesör Hannibal (1956)
Merry-go-round (1956)
14 lives (1954)
Storm (1951)