|
Türkiye'de Film Dağıtım Şirketleri - 1
Türkiye'deki film dağıtım şirketleri ile ilgili dosyamızda bu hafta
şirketlerin film seçimi, filmlerin vizyon tarihlerinin ve sürelerinin
belirlenmesi konuları yer alıyor. Önümüzdeki hafta ise şirketlerin salonlarla
anlaşma koşulları, Türkiye'deki salon ve seyirci sayısındaki artışlar
incelenecek...
Sinemayla ilgilenen kişilerin merak ettiği unsurlardan biri de, filmleri
getiren şirketlerdir. Film başlamadan önce filmin yapımcı ve dağıtımcı
şirketlerinin arka arkaya logoları görünür. Peki Türkiye'de kaç tane
dağıtım şirketi var biliyor musunuz?
Sinemaseverler neden bazı filmlerin gösterime çıkmadığı veya gösterime
çıkan filmlerin tarihlerinin nasıl belirlendiği merak ederler hep... Çoğumuzun
başına gelmiştir; bazı filmler daha çekim aşamasındayken bile bizleri
cezbeder, merakla beklememize yol açar... Hatta bazen "neden daha erken
vizyona girmiyor" diye hayıflanırız.
Bu yazı dizisindeki amacımız; Türkiye'de filmleri dağıtan ve pazarlayan
şirketleri kısaca tanıyıp sinema sektörünün kıyısındaymış gibi duran ama
büyük önem taşıyan bu bölüm hakkında bilgi sahibi olmak. Tabii ki bu dağıtım
şirketlerini kısaca incelerken; onların hangi filmleri gösterime soktukları,
hangilerini neden sokmadıkları, salonlarla nasıl anlaştıkları vb. konularda
da bilgi sahibi olmayı amaçladık.
 Türkiye'deki
Dağıtım Şirketleri
Türkiye'de Warner Bros, UIP (United International Pictures) ve Özen Film'den
oluşan üç büyük dağıtımcı firma ile Umut Sanat, Avşar & Pinema, Film Pop,
Belge Film gibi yabancı pazarlardan aldıkları filmleri dağıtan firmalar
dağıtım sektörünü oluşturuyorlar. Bunlardan Warner Bros ve UIP yabancı
kaynaklı dağıtım şirketleridir.
 Warner
Bros, kendi şirketinin filmleriyle Colombia Tri - Star' ın filmlerini
dağıtıyor. UIP ise dünya çapında Paramount, Universal, DreamWorks, Metro
Goldwyn Mayer (MGM) stüdyolarının filmlerini pazarlayıp dağıtmakta...
Ayrıca UIP, Disney'den çıkan filmlerin de dağıtım ve pazarlamasını yapıyor.
Bu iki şirket de 1989'dan beri Türkiye'de faaliyet göstermekteler… 1941
yılında kurulan Özen Film ise 20th Century Fox stüdyosunun filmlerini
dağıtmaktadır.
Ayrıca Warner Bros ve UIP, "Eşkiya", "Eylül Fırtınası", "Kayıkçı", "Vizontele"
gibi Türk filmlerinin de dağıtımını yaparken, Özen Film hem yerli filmlerin
dağıtımcılığını hem de "Ağır Roman", "Kahpe Bizans" filmlerinin yapımcılığını
üstlenmiştir.
 Getirdikleri
Film Sayısı ve Filmlerin Seçimi
Her üç şirket de yıllık ortalama 35 - 40 film getirmektedir. Dağıtımcı
şirketler büyük stüdyolarla anlaşmalı oldukları için onların listesinden
faydalanmaktadırlar. UIP Pazarlama Müdürü Armağan Milli bu konudaki
görüşlerini şöyle dile getirmektedir :(1)
"Stüdyolar, ürettikleri filmleri tüm dünyaya pazarlamaya çalışıyorlar.
Bizim 'blockbuster' diye tabir ettiğimiz gişe filmleri, diğer tüm ülkelerde
olduğu gibi Türkiye'de de gösterime çıkıyor. 'Mission Impossible - 2'
örneğin blockbuster diye tabir edilen filmlerdendir. Bunun dışındaki filmlerde
kararı biz veriyoruz. Filmleri izledikten sonra, 'Ben bu filme gider miyim?'
diye sorup, 'Hayır' cevabını verirsek o filmi gösterime çıkarmayız. Her
filmin ticari hesapları yapıldıktan sonra maliyetler (kopya maliyeti,
reklam maliyeti) beklenen kardan azsa veya başabaş noktasındaysa, filmi
gösterime çıkmama kararını veririz. Ama bu sene içerisinde çıkmama kararı
verdiğimiz film sayısı bir veya ikidir."
Türkiye'de gösterime çıkan filmlerin seçimi, dağıtımcı firmanın anlaşmalı
olduğu stüdyonun portföyüne bağlıdır. Bu portföyde yer alan filmlerin
bir kısmının gösterime çıkması zorunlu iken (Örneğin blockbuster'lar)
geri kalan filmlerde dağıtımcı şirketin kendi insiyatifine bağlıdır. Bu
konuda Özen Film Pazarlama Müdürü Nizam Eren şöyle demektedir:(2)
"Anlaşmalı olduğumuz Fox şirketinin A, B ve C diye kategorize ettiği filmlein
ne zaman ve hangi tarihte çıkacağını biz zaten hesaplıyoruz. A ve B kategorisindeki
filmleri Özen Film oynatmak zorundadır. Ama C filmleri için Özen Film
bir rapor verir. Raporda filmin kaç kişi tarafından izlenebileceği ve
ne kadar maliyeti olacağı belirtilir. Çünkü 20.000 kişinin izleyeceği
bir film için maliyete katlanmaya gerek yoktur. Stüdyo çok film ürettiği
için başka alternatifler değerlendirilir. Fox stüdyosu dışında başka
pazarlardan alınan filmler için Özen Film başkasına danışmadan kendi kararını
verir."
Warner
Bros'ta da film seçimlerindeki temel kıstas diğer dağıtım şirketleriyle
benzerlikler göstermektedir. Warner Bros Genel Müdürü Haluk Kaplanoğlu
bu kıstasları şöyle özetlemiştir :(3)
"Filmleri
seçerken temel kıstaslarımız, Amerika'daki hasılat, oyuncular, filmin
konusu gibidir. Bir film çıktıktan sonra bize bir kopyası geliyor;
biz burada kendi düşüncelerinizi aktarıyoruz, yurt dışına yolluyoruz,
onlar onaylıyor ya da onaylamıyor. Ona göre filmi çıkarıyoruz. Ayrıca
Türkiye'nin yapısı, ona benzer filmlerin Türkiye'de ne iş yaptığı, ne
kadar gelir elde edildiği, onların tahmini, ne kadar harcama yapmamız
gerektiğini içeren bir çalışma yapıyoruz ve ona göre değerlendirilmeye
alınıyor. Bugün Türkiye'yi çoğu ülkeden ayrı tutamazsınız. Özellikle Akdeniz
ülkeleri... Filmler bazında aynı seviyede gidiyor."
Filmlerin Gösterime Çıkma Tarihlerinin ve Gösterimde Kalma Sürelerinin
Belirlenmesi
Filmlerin gösterime çıkma tarihlerini ve gösterim sürelerini belirleyen
bir çok faktör vardır. Ülkenin koşulları, tatiller, diğer dağıtımcı şirketlerin
gösterime çıkarttığı filmler; şirketlerin hangi filmi ne zaman gösterime
sokacaklarına yön verir. Dağıtımcı şirketler, bir filmi gösterime
çıkarken, o filmin karşısına rakip şirketlerin güçlü filmleri olmamasına
dikkat eder. Bu durumu bir skalaya benzeten Nizam Eren ince hesaplara
dayanan film gösterim tarihinin belirlenmesi sürecini şöyle açıklıyor.
"Öyle bir skala düşünün ki Özen Film, Warner Bros, UIP ortada, yan tarafında
Umut Samat, Avşar & Pinema yer almaktadır. Bu organizasyonu bir satranç
oyunu gibi düşüneceksiniz. Piyonunuzu yedirdiğinizde alacağınız taş işinize
gelir mi? Ayrıca, yaptığınız hamleden sonra sizin çok daha fazla zararınız
mı yoksa karınız mı olur diye hesaplamanız gerekir. Yıl sonunda şah -
mat denmez. Çünkü süreklilik esastır yani bu sektörde yeni bir oyun biter
başka bir oyun başlar. Gösterim tarihlerimizi bizden çok rakiplerimiz
belirler. Örneğin, Warner Bros çok güçlü bir film çıktığında, siz film
çıkmayabilirsiniz. Bunların yanında tatiller ve bayramlar etki eder. Hiç
kimse "Titanic" gibi bir filmi Haziran'da çıkmaz. Çünkü Türkiye'de
yaz tatillerinde insanlar yazlıklarına gider. Ayrıca o ay dünya kupası
gibi bir organizasyon varsa, bunu da dikkate alırız. O ay çok fazla film
çıkmayız."
Filmlerin gösterim sürelerini ise filmin gişesi belirler. Gişede çok
iyi iş yapan ve uzun haftalar boyunca seyirci artışı olan filmler, diğer
filmlerin önünü keser. Gösterime giren filmler önce büyük salonlarda oynamaya
başlar, ardından zaman ilerledikçe küçük salonlara geçer. Filmlerin gösterim
sürelerinin azlığından yakınan Armağan Milli, sistemin işleyişini şöyle
anlatıyor:
"Genelde sistem yeni giren filmin büyük salonlarda olması ve gittikçe
küçük salonlara düşmesi sonra da çıkması üzerine kurulmuştur. Ama Türkiye'de
salonların kapasiteleri belli. Yurtdışında olduğu gibi bir film çok iş
yapmamışsa uzun süreler oynatamıyorsunuz. Bizim standart film ömrümüz
4 haftadır. Bazen bu sayı 7,8 veya 10'a kadar çıkabilir."
Dağıtım şirketleri, bütün bu organizasyonu yaparken, hangi film hangi
sinemada ne kadar zaman oynayacak veya filmin açılış haftasında elde ettiği
gişeye göre ne kadar oynamalı, rakipler hangi filmi girecek gibi sorulara
cevap verirler. Böylece, her filmin en uygun, en çok hasılat yapmaya müsait
tarihlerine karar verilir.
(1) UIP Pazarlama Müdürü Armağan Mill ile 8 Mayıs 2000 tarihinde yapılan
özel söyleşi
(2) Özen Film Pazarlama Müdürü Nizam Eren 17 Mayıs 2000 tarihinde yapılan
özel söyleşi
(3) Antrakt dergisinde yer alan röportaj - Antrakt, Sayı:35, Ağustos 1994
Devam edecek…. (Önümüzdeki hafta şirketlerin salonlarla anlaşma
koşulları, Türkiye'deki salon ve seyirci sayısındaki artışlar incelenecek...)
Diğer
Özel Dosyalar için tıklayınız
...
|
